Nông nghiệp sạch ở Tây Gia Lai bứt phá nâng giá trị nông sản, nông dân thu tiền tỷ

Những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp tại các xã vùng sâu phía Tây Gia Lai ghi nhận sự chuyển biến rõ nét khi người dân thay đổi tư duy, mạnh dạn chuyển từ canh tác truyền thống sang ứng dụng khoa học kỹ thuật và tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất. Tận dụng lợi thế thổ nhưỡng, khí hậu, nhiều mô hình trồng dưa lưới, chanh dây, cà phê theo hướng nông nghiệp sạch đã mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập cho nông dân.

Tại xã Ia Hrú, anh Phạm Hữu Cơ (thôn Tao Kó) là một trong những người tiên phong áp dụng mô hình sản xuất mới. Năm 2017, sau khi tìm hiểu qua Internet, anh bắt đầu trồng khoảng 3.000 gốc dưa lưới trên diện tích đất chuyển đổi. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, mô hình nhanh chóng phát huy hiệu quả.

Đến năm 2022, anh đầu tư khoảng 300 triệu đồng xây dựng nhà màng, lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt và mở rộng quy mô sản xuất. Hiện gia đình anh có 7 sào dưa lưới đạt tiêu chuẩn VietGAP, năng suất đạt 3 - 3,5 tấn/sào, mỗi năm trồng 3 vụ. Với giá bán ổn định từ 30.000 - 35.000 đồng/kg, lợi nhuận bình quân đạt khoảng 70 triệu đồng/sào/vụ.

Anh Cơ cho biết, trước đây sản xuất phụ thuộc nhiều vào thời tiết và sâu bệnh nên hiệu quả không ổn định. Từ khi chuyển sang trồng trong nhà màng, kiểm soát dinh dưỡng và áp dụng tưới nhỏ giọt, cây phát triển đồng đều, chất lượng tốt hơn, đầu ra cũng thuận lợi hơn.

Gia đình anh Cơ gắn tem truy xuất nguồn gốc cung cấp đến người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh. Ảnh: Báo Gia Lai.

Không chỉ riêng anh Cơ, nhiều nông dân trong khu vực cũng từng bước chuyển sang sản xuất theo hướng sạch, ứng dụng công nghệ cao. Việc đầu tư nhà màng, hệ thống tưới tiết kiệm nước, sử dụng giá thể xơ dừa, kiểm soát dinh dưỡng giúp cây trồng sinh trưởng ổn định, hạn chế sâu bệnh, nâng cao chất lượng sản phẩm. Từ sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc thời tiết, người dân đang dần tiếp cận phương thức sản xuất bài bản, hướng tới tham gia chuỗi cung ứng nông sản giá trị cao.

Cùng với đổi mới phương thức sản xuất, việc liên kết với doanh nghiệp đang trở thành yếu tố then chốt. Tại xã Chư Păh, anh Cao Như Duẩn (thôn 2) đầu tư 1,7 ha chanh dây theo tiêu chuẩn VietGAP và liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp xuất khẩu. Quy trình sản xuất được kiểm soát chặt chẽ, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật, ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ.

Hiện mỗi tuần, vườn chanh dây của anh cung cấp 2 - 2,5 tấn sản phẩm cho doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, với giá thu mua từ 30.000 đồng/kg trở lên, có thời điểm lên tới 77.000 đồng/kg. Theo anh Duẩn, chỉ sau một vụ đã có thể hoàn vốn, những vụ tiếp theo lợi nhuận thấp nhất đạt từ 500 - 700 triệu đồng.

Tại xã Bờ Ngoong, ông Trần Văn Vĩnh (thôn An Lộc) duy trì sản xuất 7 ha cà phê theo tiêu chuẩn Rainforest Alliance trong nhiều năm. Bên cạnh đó, ông còn trồng xen 1.500 trụ tiêu, 100 cây sầu riêng và mắc ca nhằm đa dạng hóa nguồn thu.

Toàn bộ quy trình sản xuất được thực hiện nghiêm ngặt, không sử dụng thuốc diệt cỏ, ưu tiên phân bón hữu cơ. Năm nay, gia đình ông thu được 26 tấn cà phê nhân và được doanh nghiệp liên kết thưởng thêm trên 50 triệu đồng nhờ đáp ứng các tiêu chí sản xuất bền vững.

Theo ông Vĩnh, hơn 10 năm qua, vườn cà phê không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và đã được cấp 3 chứng nhận đạt tiêu chuẩn. Ngoài bán theo giá thị trường, ông còn được thưởng thêm từ đơn vị thu mua nhờ đáp ứng các tiêu chí bền vững.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có hơn 70.675 ha cây trồng đạt các chứng nhận sản xuất nông nghiệp tốt, trong đó có 6.976 ha VietGAP, hơn 6.084 ha GlobalGAP, 44.246 ha đạt chuẩn 4C, 13.175 ha đạt chứng nhận Rainforest Alliance và khoảng 194 ha sản xuất hữu cơ. Những con số này cho thấy xu hướng chuyển dịch sang nông nghiệp sạch đang diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa.

Thực tế cho thấy, nông nghiệp Tây Gia Lai đang từng bước chuyển từ sản xuất truyền thống sang kinh tế nông nghiệp hiện đại, gắn với tiêu chuẩn, thị trường và phát triển bền vững. Không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân, hướng đi này còn tạo nền tảng hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn, góp phần đưa nông sản địa phương vươn xa trên thị trường trong nước và quốc tế.