Thanh Hóa nâng tầm nông sản đặc trưng bằng sản xuất sạch, công nghệ cao

Với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng đa dạng, Thanh Hóa được đánh giá là địa phương có nhiều lợi thế phát triển các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng như lúa gạo, mía đường, cây ăn quả và chăn nuôi. Những năm gần đây, các địa phương trong tỉnh tập trung xây dựng vùng sản xuất quy mô lớn gắn với chế biến, tiêu thụ và phát triển thương hiệu sản phẩm.

Đặc biệt, lĩnh vực sản xuất lúa gạo đang có sự chuyển dịch mạnh từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng. Các địa phương, HTX và doanh nghiệp tích cực áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, quy trình VietGAP, hữu cơ và giảm phát thải để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Hiện nay, diện tích lúa thâm canh năng suất, chất lượng cao trên địa bàn tỉnh đạt hơn 150.000ha. Nhiều địa phương đã khôi phục các giống lúa truyền thống, gắn sản xuất với chế biến và xây dựng thương hiệu. Đến nay, toàn tỉnh có 19 sản phẩm lúa gạo đạt chuẩn OCOP như gạo nếp Cay Nọi, nếp hạt cau Tiên Sơn, nếp cái hoa vàng Gia Miêu Ngoại Trang, gạo Vân Đài, gạo Ngọc Trai... được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến.

Người dân xã Thọ Xuân chăm sóc bưởi - sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương. Ảnh: Báo Thanh Hóa.

Tại xã Thiệu Trung, nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi cho cây lúa phát triển, người dân nhiều năm qua đã sản xuất được những hạt gạo thơm ngon mang hương vị đặc trưng. Với sự hỗ trợ của địa phương và HTX, nông dân đã thành thạo kỹ thuật sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, đồng thời đưa vào canh tác nhiều giống lúa mới cho năng suất, chất lượng cao.

Từ đó, địa phương không chỉ hình thành các vùng sản xuất lúa tập trung quy mô lớn mà còn xây dựng thành công thương hiệu gạo Vân Đài đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

Ông Lê Bá Dũng cho biết, gạo Vân Đài được HTX tổ chức sản xuất từ giống lúa Nhật - Japonica, thuộc nhóm 10 bộ giống có chất lượng tốt nhất hiện nay, trồng theo phương pháp RSI định hướng hữu cơ. Sản phẩm được sấy, chế biến trên dây chuyền công nghệ hiện đại của các doanh nghiệp liên kết. Toàn bộ quy trình từ gieo cấy, chăm sóc, thu hoạch đến chế biến đều được kiểm soát chặt chẽ và chuẩn hóa.

Theo ông Dũng, nhờ tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn sản xuất, gạo Vân Đài đã được HTX liên kết với doanh nghiệp trung gian xuất khẩu thành công sang thị trường Nhật Bản.

Không chỉ phát triển lúa gạo, Thanh Hóa còn chú trọng nâng cao giá trị các sản phẩm cây ăn quả như bưởi, cam, dứa, ổi... Nhiều mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao đã được triển khai hiệu quả và đang tiếp tục được mở rộng.

Tại xã Hà Long, từ năm 2020, cây ổi lê được người dân mạnh dạn đưa vào trồng và nhanh chóng mở rộng diện tích nhờ phù hợp điều kiện thổ nhưỡng địa phương. Người dân đã xây dựng vùng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời thành lập HTX dịch vụ thương mại Quý Hương nhằm hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm.

Đến nay, toàn xã có khoảng 200ha ổi lê với năng suất ổn định qua các năm. Diện tích trồng của các thành viên HTX đã được cấp mã số vùng trồng, tạo thuận lợi cho truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Việc áp dụng quy trình VietGAP giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang canh tác an toàn, từng bước làm chủ các kỹ thuật như tỉa cành, tạo tán, bọc quả, quản lý dinh dưỡng và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy trình, giảm tồn dư hóa chất và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Hiện sản phẩm ổi lê Quý Hương đã được công nhận OCOP 3 sao, mở ra cơ hội tiêu thụ tại các hệ thống siêu thị và cửa hàng thực phẩm an toàn.

Để tiếp tục phát huy thế mạnh nông nghiệp, các địa phương trong tỉnh đang đẩy mạnh tích tụ, tập trung đất đai, hình thành các vùng sản xuất lớn; đồng thời tăng cường nghiên cứu, chuyển giao khoa học - kỹ thuật, hỗ trợ nông dân ứng dụng công nghệ cao và phát triển sản xuất theo hướng VietGAP, hữu cơ.

Cùng với đó, tỉnh Thanh Hóa tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, thúc đẩy liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ thông qua hợp đồng kinh tế, từng bước hình thành các chuỗi sản xuất nông nghiệp bền vững và nâng cao giá trị nông sản địa phương.