Vì sao chúng ta lại ngáp và bí mật ít người biết phía sau hành động quen thuộc

DNVN - Ngáp là hành động quen thuộc mà ai cũng từng trải qua, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên nhân. Từ việc điều hòa nhiệt độ cơ thể đến khả năng lây lan kỳ lạ, các nghiên cứu khoa học đã phần nào hé lộ cơ chế thú vị đằng sau phản xạ tưởng chừng đơn giản này.

Clip: Chạm trán “chúa tể”, báo hoa mai đành rút lui đầy tiếc nuối tại bữa tiệc săn mồi / Vì sao động vật tiền sử sở hữu kích thước siêu to, khổng lồ?

Trong đời sống hằng ngày, hầu như ai cũng từng trải qua cảm giác ngáp, đặc biệt khi buồn ngủ hoặc mệt mỏi. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ vì sao cơ thể lại xuất hiện phản xạ này.

Theo các nghiên cứu khoa học, con người thường ngáp vài lần mỗi ngày, song tần suất cụ thể có thể thay đổi tùy theo trạng thái cơ thể, độ tuổi và môi trường sống. Đáng chú ý, ngáp là một trong những hành vi có tính lây lan rõ rệt: chỉ cần nhìn thấy người khác ngáp hoặc xem hình ảnh, video liên quan, nhiều người cũng sẽ có xu hướng ngáp theo.

Để lý giải hiện tượng này, nhiều giả thuyết đã được đưa ra. Trong đó, một nghiên cứu công bố năm 2007 của nhà tâm lý học Andrew Gallup cho rằng ngáp có thể đóng vai trò điều hòa nhiệt độ của não bộ. Theo giả thuyết này, khi ngáp, con người mở rộng miệng và hít vào một lượng không khí lớn, đồng thời làm thay đổi lưu lượng máu, từ đó góp phần hỗ trợ quá trình làm mát não.

Ảnh cắt từ clip.

Một số thí nghiệm liên quan cũng cho thấy khi cơ thể tăng nhiệt, tần suất ngáp có xu hướng tăng, trong khi khi được làm mát, hiện tượng này giảm đi. Tuy vậy, các nhà khoa học nhấn mạnh đây mới chỉ là một giả thuyết có cơ sở, chưa phải kết luận cuối cùng.

Bên cạnh đó, các giả thuyết khác cho rằng ngáp có thể liên quan đến việc duy trì sự tỉnh táo, điều chỉnh trạng thái sinh lý hoặc đóng vai trò trong giao tiếp xã hội. Đặc biệt, hiện tượng ngáp “lây” được nhiều chuyên gia liên hệ với cơ chế đồng cảm và hoạt động của hệ thần kinh liên quan đến tương tác xã hội, khi não bộ phản ứng trước hành vi của người khác.

Dù đã có nhiều nghiên cứu, đến nay khoa học vẫn chưa đưa ra câu trả lời thống nhất về mục đích chính xác của việc ngáp. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện có cho thấy đây không chỉ là một hành động vô thức đơn giản, mà còn là phản xạ sinh học phức tạp, liên quan đến hoạt động của não bộ và cơ thể.

Những phát hiện này góp phần giúp con người hiểu rõ hơn về một hiện tượng tưởng chừng quen thuộc, nhưng vẫn còn nhiều điều chưa được khám phá hết.