Xây dựng hạ tầng số dùng chung, giải quyết bất cập để phục vụ doanh nghiệp

Tại buổi họp báo thường kỳ tháng 4/2026 của Bộ KH&CN, ông Cù Kim Long - Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ Thông tin, cho biết, thực tế hiện nay, một số đơn vị lớn trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ vẫn đang phải sử dụng hạ tầng được đầu tư từ 10 đến 20 năm trước. Các hệ thống này đã xuống cấp và bộc lộ nhiều hạn chế trong việc cung cấp dịch vụ số.

Nhận diện rõ nút thắt này, lãnh đạo Bộ đã chỉ đạo Trung tâm Công nghệ Thông tin tiến hành rà soát, đánh giá toàn diện hiện trạng để xây dựng một quy hoạch tổng thể cho hạ tầng số thống nhất dùng chung. Bắt đầu từ tháng 3/2026, Trung tâm Công nghệ Thông tin chính thức được giao trọng trách là đơn vị đầu mối duy nhất chịu trách nhiệm triển khai hạ tầng số này, nhằm khắc phục triệt để tình trạng có quá nhiều đầu mối quản lý thiếu thống nhất như trước đây.

Hạ tầng số mới sẽ không đầu tư rải rác mà được định hướng xây dựng theo một mô hình vận hành tập trung, cung cấp nhiều dịch vụ trên cùng một nền tảng. Khi hoàn thành, toàn bộ các đơn vị lớn trực thuộc Bộ sẽ sử dụng chung nền tảng hiện đại này. Lãnh đạo Bộ cũng đặt ra kỳ vọng cao khi yêu cầu hạ tầng mới phải đạt được tiêu chuẩn "Tier 3" - một trong những tiêu chuẩn quốc tế khắt khe nhất về đầu tư và xây dựng trung tâm dữ liệu.

Một nguyên tắc xuyên suốt được Bộ Khoa học và Công nghệ áp dụng trong lần quy hoạch này là phải đảm bảo an toàn ngay từ khâu thiết kế. Thay vì tư duy cũ là "xây dựng xong mới bắt đầu quan tâm đến an toàn", việc bảo mật và an toàn thông tin hệ thống giờ đây sẽ được đưa vào tính toán ngay từ lúc lập hồ sơ dự án đầu tư. Đây sẽ là kim chỉ nam áp dụng chung cho tất cả các hệ thống thông tin và nền tảng số của Bộ.

Cùng với việc xây dựng phần cứng, quy hoạch quản trị dữ liệu cũng là một điểm sáng. Trung tâm Công nghệ Thông tin đang khẩn trương xây dựng khung quản trị và hình thành kho dữ liệu dùng chung của toàn ngành.

Trước mắt, Bộ ưu tiên cung cấp dữ liệu phục vụ việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Dữ liệu này sẽ được thúc đẩy để tích hợp lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thông qua nền tảng định danh điện tử VNeID. Nhờ đó, người dân và doanh nghiệp khi nộp hồ sơ trực tuyến có thể kết nối ngay với cơ sở dữ liệu số mà không cần phải dùng đến hồ sơ giấy.

 

Song song đó, tới đây, Bộ sẽ xây dựng các cổng dữ liệu mở, cung cấp tài nguyên dưới các định dạng chuẩn quốc tế như XML, JSON hay CSV. Nguồn tài nguyên này sẽ hỗ trợ đắc lực cho cộng đồng nghiên cứu, đặc biệt là trong việc huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) cũng như giúp các doanh nghiệp phát triển các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh số mới mang tính đột phá.

Việc xây dựng hạ tầng số dùng chung theo mô hình tập trung không chỉ giúp khắc phục tình trạng phân tán, thiếu đồng bộ, mà còn tạo nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị, khai thác dữ liệu trong toàn ngành. Về dài hạn, đây là bước đi then chốt giúp ngành khoa học và công nghệ hình thành hệ sinh thái số hiện đại, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và phát triển các mô hình kinh tế số một cách bền vững.