Xây dựng nông thôn mới ở Đam Rông 2: Không ai đứng ngoài cuộc

Những chuyển động ở cơ sở

Thời gian qua, xây dựng nông thôn mới ở Đam Rông 2 (Lâm Đồng) không còn là khẩu hiệu chung chung, mà hiện diện trong nhiều việc làm cụ thể: đường vào khu sản xuất được đầu tư, công trình thủy lợi phục vụ đồng ruộng, các mô hình cà phê, sầu riêng, cá tầm, chăn nuôi được người dân mạnh dạn triển khai; cùng với đó là những đợt ra quân vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan ở từng thôn.

Bí thư Đảng ủy xã Đam Rông 2 Ndu Ha Biên; Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ Phan Thị Cẩm và Chủ tịch UBND xã Trương Văn Sáng trao kinh phí hỗ trợ sửa chữa “Ngôi nhà cấp ủy” cho gia đình bà Đặng Thị Hà - đảng viên Chi bộ cơ sở Trường Tiểu học Liêng Srônh.

Từ thôn Liêng Hung, Rô Men, Đạ Tồn, Đạ Tế đến Bắc Nguyên, nhiều công trình giao thông, thủy lợi, kênh mương, đường quanh hồ đã mở thêm điều kiện để người dân đi lại thuận lợi, giảm chi phí vận chuyển, nâng cao hiệu quả sản xuất. Những công trình ấy không chỉ làm thay đổi diện mạo nông thôn, mà còn tạo nền tảng để địa phương tổ chức lại sản xuất, cải thiện sinh kế và nâng chất lượng cuộc sống.

Điểm đáng chú ý là nông thôn mới ở Đam Rông 2 không chỉ được nhìn từ những công trình hữu hình. Quan trọng hơn là sự chuyển biến trong nhận thức của người dân, từ chỗ thụ hưởng sang cùng tham gia, cùng quản lý và bảo vệ thành quả chung.

Bước vào giai đoạn 2026-2030, Đam Rông 2 được xác định là xã nhóm 3, phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2030. Theo rà soát hiện trạng, xã đạt 26/47 chỉ tiêu nhỏ và 2/10 tiêu chí lớn. Kết quả này cho thấy địa phương đã có nền tảng ban đầu, nhưng chặng đường phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm, nhất là khi bộ tiêu chí mới đặt ra yêu cầu toàn diện hơn về hạ tầng, sản xuất, thu nhập, môi trường, văn hóa, giáo dục, y tế, giảm nghèo, chuyển đổi số, hành chính công, an ninh và quốc phòng.

Đội cồng chiêng Đam Rông 2 tham gia biểu diễn tại Lễ hội công chiêng Đông Nam Á năm 2025.

Nếu giai đoạn trước chủ yếu là tạo dựng nền móng, thì giai đoạn tới phải là chặng đường nâng chất. Nông thôn mới không chỉ dừng ở việc có thêm công trình hay hoàn thành thêm tiêu chí, mà phải tạo ra chuyển biến thực chất trong đời sống người dân: sản xuất thuận lợi hơn, dịch vụ công tốt hơn, môi trường sạch đẹp hơn và sinh kế bền vững hơn.

Nguồn lực đầu tư phải đi cùng nội lực cộng đồng

Theo đề xuất nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2030, Đam Rông 2 cần hơn 142 tỷ đồng để thực hiện các nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Trong đó, hạ tầng giao thông nông thôn là nhóm cần nguồn lực lớn nhất, tiếp đến là điện nông thôn, cơ sở giáo dục, thiết chế văn hóa, phát triển kinh tế nông thôn, môi trường, chuyển đổi số và các nội dung hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Chủ tịch UBND xã Đam Rông 2 Trương Văn Sáng thông tin đến người dân về chủ trương đầu tư, xây dựng các dự án để tạo sự đồng thuận, ủng hộ.

Nguồn lực đầu tư là điều kiện quan trọng để địa phương hoàn thiện các tiêu chí còn thiếu, nhất là ở một xã còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nông thôn mới không thể đi xa nếu chỉ trông chờ vào ngân sách. Mỗi công trình cần được cộng đồng cùng quản lý, bảo vệ; mỗi mô hình sản xuất muốn nhân rộng cần có sự chủ động của nông hộ, sự đồng hành của hợp tác xã, doanh nghiệp và sự hỗ trợ kịp thời từ chính quyền.

Trong phát triển sản xuất, Đam Rông 2 có nhiều tiềm năng từ cà phê, sầu riêng, dâu tằm, chăn nuôi đến thủy sản. Các mô hình canh tác cà phê bền vững, trồng sầu riêng xen canh, nuôi cá tầm, cá chình, chăn nuôi bò theo hướng tuần hoàn, nuôi heo thịt thương phẩm đã cho thấy những hướng đi phù hợp. Đây là cơ sở để xã tiếp tục chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị trên cùng một đơn vị diện tích.

Để làm được điều đó, người dân không thể đi một mình. Hợp tác xã cần phát huy vai trò cầu nối về vật tư, kỹ thuật, thu gom và tiêu thụ sản phẩm; doanh nghiệp tham gia chế biến, phân phối, mở rộng thị trường; chính quyền hỗ trợ quy hoạch, hạ tầng, chuyển giao khoa học kỹ thuật và kết nối cung cầu. Khi các chủ thể cùng đồng hành, sản xuất nông nghiệp mới có thêm điều kiện nâng giá trị, tạo việc làm và góp phần giảm nghèo bền vững.

Cùng với sản xuất, môi trường là thước đo trực tiếp của chất lượng nông thôn mới. Một xã nông thôn mới không thể chỉ có đường bê tông, nhà cửa khang trang, mà còn phải có cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp; rác thải được thu gom đúng nơi quy định; nguồn nước được bảo vệ; đường làng, ngõ xóm được giữ gìn thường xuyên. Đây là những việc đòi hỏi sự bền bỉ, bắt đầu từ thói quen của từng gia đình, từng thôn, từng khu dân cư.

Phó Chủ tịch UBND xã Đam Rông 2 Dương Tất Phong thăm hỏi, động viên các em học sinh vùng sâu, vùng xa của xã.

Đam Rông 2 cũng là địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, với nhiều giá trị văn hóa truyền thống cần được gìn giữ. Vì vậy, xây dựng nông thôn mới không có nghĩa là làm mất đi bản sắc, mà phải làm cho bản sắc trở thành nguồn lực phát triển. Không gian văn hóa cộng đồng, tiếng cồng chiêng, phong tục tốt đẹp, tinh thần đoàn kết, tương trợ nhau trong đời sống cần tiếp tục được bảo tồn, phát huy trong nhịp sống mới.

Điểm tựa để về đích

Thực tế ở Đam Rông 2 cho thấy, khi chủ trương được cụ thể hóa bằng những việc gần dân, sát dân và gắn với lợi ích thiết thực của người dân, phong trào sẽ có sức lan tỏa. Từ “Ngày thứ bảy cùng Nhân dân xây dựng nông thôn mới”, các đợt ra quân vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan đến những mô hình dân vận khéo ở cơ sở, vai trò của cán bộ, đảng viên, Mặt trận, đoàn thể và người dân ngày càng được phát huy.

UBND xã Đam Rông 2 bàn giao mô hình cơ giới hóa (máy bay không người lái DJI AGRAS T70P) cho Tổ hợp tác Sầu riêng Đạ Tồn, thôn Bằng Lăng.

Ở từng thôn, nông thôn mới bắt đầu từ những việc rất đời thường: dọn vệ sinh đường làng, phát quang bụi rậm, xây dựng gia đình văn hóa, tham gia an sinh xã hội, đóng góp Quỹ Vì người nghèo, ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai, giữ gìn an ninh trật tự. Chính những việc làm gần gũi ấy tạo nền tảng để các tiêu chí đi vào cuộc sống, không dừng lại ở hồ sơ hay phong trào ngắn hạn.

Chặng đường phía trước của Đam Rông 2 còn không ít khó khăn. Một số tiêu chí cần nguồn lực lớn; một số tiêu chí cần thời gian để thay đổi thói quen, nhận thức và phương thức sản xuất; một số tiêu chí đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, đoàn thể, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân. Vì vậy, cách làm trong thời gian tới phải kiên trì, linh hoạt, lựa chọn đúng việc trọng tâm và phân rõ trách nhiệm của từng chủ thể.

Phó Chủ tịch UBND xã Đam Rông 2 Nguyễn Văn Chính nhấn mạnh, xây dựng nông thôn mới không phải việc của riêng ai. Chính quyền có trách nhiệm định hướng, tổ chức thực hiện, huy động nguồn lực và đồng hành; nhưng mỗi hộ gia đình, mỗi thôn, mỗi hợp tác xã, mỗi doanh nghiệp đều có vai trò riêng. Người dân bắt đầu từ việc giữ gìn môi trường, chăm lo sản xuất, bảo vệ công trình chung; hợp tác xã, doanh nghiệp nâng giá trị nông sản, mở rộng thị trường; các đoàn thể làm nòng cốt trong tuyên truyền, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế.

Phó Chủ tịch UBND xã Đam Rông 2 Nguyễn Văn Chính khảo sát mô hình sầu riêng của người dân.

Từ thông điệp ấy, có thể thấy “sức dân” ở Đam Rông 2 không phải khẩu hiệu chung chung, mà là nguồn lực được hình thành từ nhận thức đúng, niềm tin và hành động bền bỉ của cộng đồng. Khi mỗi tiêu chí có người dân cùng tham gia, mỗi công trình có người dân cùng gìn giữ, mỗi mô hình sản xuất có người dân chủ động đổi mới, nông thôn mới sẽ có nền tảng vững hơn.

Trên hành trình hướng tới mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2030, Đam Rông 2 còn nhiều việc phải làm, nhưng có điểm tựa quan trọng là sự đồng thuận của Nhân dân, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và khát vọng vươn lên từ mỗi thôn, mỗi hộ gia đình. Khi sức dân được khơi dậy bằng những việc làm cụ thể, nông thôn mới ở Đam Rông 2 sẽ trở thành nền tảng để xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp, bền vững.