Đưa hàng Việt ra thế giới không chỉ cần sản phẩm tốt

Hiểu khách hàng, xây dựng thương hiệu dài hạn

Tại phiên tọa đàm “Các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu qua nền tảng số” trong khuôn khổ Diễn đàn Thương mại điện tử xuyên biên giới VOIEF 2026 tại Hà Nội, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận khi đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế, từ tập trung giới thiệu sản phẩm sang giải quyết nhu cầu thực tế của khách hàng.

Theo ông Lại Tiến Mạnh - CEO kiêm nhà sáng lập Công ty CP Milbrand Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đi lên từ sản xuất nên thường chú trọng chất lượng, nguyên liệu và công nghệ. Tuy nhiên, khi tiếp cận thị trường nước ngoài, nếu chỉ giới thiệu những ưu điểm của sản phẩm thì chưa đủ. Điều khách hàng quan tâm là sản phẩm giải quyết được vấn đề gì cho họ.

Sự thay đổi trong hành vi mua sắm càng khiến yêu cầu này trở nên rõ nét. Chẳng hạn, với trợ lý trí tuệ nhân tạo Alexa for Shopping của Amazon, người tiêu dùng có thể mô tả vấn đề cần giải quyết thay vì tìm kiếm một sản phẩm cụ thể. Hệ thống sẽ dựa trên thông tin sản phẩm, lợi ích và chứng nhận liên quan để đưa ra gợi ý phù hợp.

Bên cạnh việc nắm bắt nhu cầu, doanh nghiệp cần xây dựng thương hiệu dài hạn. Bà Nguyễn Minh Thu - Quản lý tài khoản cấp cao Amazon Global Selling, cho biết đến tháng 7/2025, số lượng sản phẩm xuất khẩu bán lẻ theo mô hình B2C của doanh nghiệp Việt Nam trên Amazon tăng 35%.

Các nhóm ngành hàng Việt Nam có hoạt động xuất khẩu nổi bật trên nền tảng này gồm nhà cửa và đời sống; sức khỏe, thực phẩm chức năng và nông sản; sản phẩm làm đẹp từ nghệ, gừng, dầu dưỡng; cùng ngành dệt may.

Theo bà Thu, doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ thị trường mục tiêu để điều chỉnh sản phẩm phù hợp với nhu cầu người tiêu dùng. Đồng thời, việc xây dựng và bảo vệ thương hiệu cần được xác định là chiến lược dài hạn, thay vì chỉ tập trung vào doanh thu trước mắt.

Thực tế, một số doanh nghiệp xuất khẩu lớn vẫn đưa sản phẩm lên Amazon dù doanh thu ban đầu từ kênh này chỉ chiếm khoảng 5%, bởi coi đây là cách xây dựng nhận diện thương hiệu tại Mỹ và tạo nền tảng mở rộng sang các thị trường khác như Mexico, Nhật Bản, Brazil.

Ông Mạnh cũng cho rằng doanh nghiệp vừa và nhỏ khó tạo sức lan tỏa nếu chỉ sử dụng nguồn lực hạn chế để tự quảng bá. Các hiệp hội và cơ quan nhà nước cần tập hợp doanh nghiệp theo ngành hàng như điều, cà phê, nông sản, đồ gỗ để cùng xây dựng thương hiệu chung. Khi ngành hàng phát triển, các doanh nghiệp tham gia đều có thể hưởng lợi.

Đáp ứng tiêu chuẩn để hạn chế rủi ro

Bên cạnh thương hiệu và khả năng thích ứng sản phẩm, việc đáp ứng quy định của thị trường nhập khẩu là điều kiện quan trọng để hàng hóa tiếp cận người tiêu dùng quốc tế.

Ông Tô Mạnh Linh - Phó Giám đốc thị trường Công ty CP Tập đoàn Vinacontrol, cho biết các yêu cầu tuân thủ tại thị trường quốc tế gồm nhóm bắt buộc và nhóm tự nguyện. Doanh nghiệp cần nắm rõ quy định về nhãn mác, xuất xứ, thành phần và những thông tin phải công bố đối với từng loại sản phẩm.

Ngoài các yêu cầu bắt buộc, doanh nghiệp có thể chủ động bổ sung những chứng nhận phù hợp như ISO 9001, HACCP, ISO 22000 để nâng cao độ tin cậy và khả năng cạnh tranh.

Đối với thị trường Mỹ, doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ các quy định thuộc phạm vi quản lý của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA). Theo ông Linh, cách gọi “chứng nhận FDA” không chính xác trong nhiều trường hợp; doanh nghiệp cần phân biệt giữa đăng ký, thông báo và các yêu cầu thử nghiệm, đánh giá cụ thể đối với từng mặt hàng.

Thực tế, có trường hợp hàng hóa đã được đưa vào kho tại Mỹ nhưng sau đó vẫn bị cơ quan chức năng kiểm tra, phát hiện không đáp ứng yêu cầu và phải trả lại hoặc tiêu hủy. Những rủi ro này có thể gây thiệt hại lớn, nhất là khi doanh nghiệp phải chịu thêm chi phí vận chuyển ngược trở lại.

Vì vậy, trước khi xuất khẩu, doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu quy định của thị trường mục tiêu thông qua hướng dẫn của nền tảng thương mại điện tử, Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài hoặc các tổ chức đánh giá sự phù hợp. Sau khi xác định yêu cầu, doanh nghiệp cần thực hiện các bước thử nghiệm, chứng nhận phù hợp; đồng thời cân nhắc giám định chất lượng lô hàng trước khi xuất khẩu để hạn chế nguy cơ bị trả hàng hoặc tiêu hủy.

Ông Linh cho biết các tiêu chuẩn và chính sách quốc tế thường xuyên thay đổi, khiến cả doanh nghiệp lẫn đơn vị đánh giá sự phù hợp phải liên tục cập nhật. Doanh nghiệp cần chủ động nêu rõ khó khăn để cùng tìm giải pháp, thay vì chỉ xử lý khi hàng hóa đã gặp vướng mắc tại thị trường nhập khẩu.

Sau khi giải quyết bài toán thị trường và tiêu chuẩn, doanh nghiệp còn phải bảo đảm dòng tiền được chuyển về Việt Nam thuận lợi, an toàn và đáp ứng yêu cầu chứng minh giao dịch.

Theo ông Nguyễn Trung Đức - Phó Tổng Giám đốc Công ty Pay2Pay, thương mại điện tử xuyên biên giới không chỉ là xuất khẩu hàng hóa sản xuất trong nước mà còn mở ra các mô hình kinh doanh sử dụng nguồn hàng, dịch vụ và quảng cáo từ nhiều quốc gia. Với mô hình này, doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng việc chứng minh nguồn gốc hàng hóa, giao dịch và chi phí phát sinh để phục vụ kê khai thuế, đồng thời bảo đảm tính hợp lệ của dòng tiền.

Bên cạnh đó, biến động tỷ giá và thời gian nhận tiền cũng ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh. Doanh nghiệp cần lựa chọn giải pháp thanh toán phù hợp, phối hợp với ngân hàng và các tổ chức thanh toán quốc tế để hoàn thiện hồ sơ giao dịch, tối ưu tỷ giá và bảo đảm dòng tiền chuyển về Việt Nam thuận lợi.

Như vậy, để thúc đẩy xuất khẩu qua nền tảng số, doanh nghiệp cần chuẩn bị đồng bộ từ nghiên cứu thị trường, điều chỉnh sản phẩm, xây dựng thương hiệu đến tuân thủ tiêu chuẩn và quản trị dòng tiền. Go Global không chỉ là đưa hàng hóa sản xuất tại Việt Nam ra thế giới mà còn mở ra cơ hội xuất khẩu trí tuệ, dịch vụ và năng lực tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam.