Giá dầu tăng vọt và nỗi lo đứt gãy nguồn cung do xung đột tại Trung Đông

Theo nhật báo The Guardian (Anh), nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ xung đột dữ dội tại Trung Đông, làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về nguy cơ gián đoạn kinh tế toàn cầu nghiêm trọng. Dù sau đó giá dầu đã giảm nhẹ đôi chút, nhưng vẫn ghi nhận mức tăng 7% và duy trì trên mức 77 USD/thùng.

Điểm nóng eo biển Hormuz và "cú sốc kép" về nguồn cung

Mọi sự chú ý hiện đang đổ dồn về eo biển Hormuz, tuyến đường giao thông thuỷ huyết mạch gánh vác việc vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt trên thế giới. Chỉ vài giờ sau các cuộc tấn công vào thứ Bảy, Tehran được cho là đã phát đi thông điệp cứng rắn, cảnh báo các tàu chở dầu rằng sẽ không có bất kỳ con tàu nào được phép đi qua eo biển này. Thực tế căng thẳng đã leo thang khi Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) xác nhận có hai tàu đã bị tấn công tại khu vực eo biển, nằm ngoài khơi Oman và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Trước những rủi ro này, Tổng thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez đã khẩn thiết kêu gọi các tàu thuyền tránh xa eo biển Hormuz. Hôm Chủ nhật, tập đoàn vận tải biển đa quốc gia Maersk cũng chính thức tuyên bố tạm ngừng mọi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz và kênh đào Suez vì lý do an toàn. Hiện tại, các trang web theo dõi hàng hải cho thấy một lượng lớn tàu chở dầu đang phải neo đậu, tập trung ở hai bên eo biển do lo sợ bị tấn công hoặc không thể mua được bảo hiểm cho chuyến đi.

Các nhà phân tích tại công ty tư vấn năng lượng Wood Mackenzie (Anh) cảnh báo tình trạng này đang tạo ra một "cú sốc kép về nguồn cung". Việc đóng cửa eo biển không chỉ đóng băng các hoạt động xuất khẩu hiện tại, mà còn khiến cho lượng dầu bổ sung vừa được liên minh OPEC+ thống nhất tăng thêm (206.000 thùng/ngày trong tháng 4) không thể thoát ra khỏi Trung Đông.

Ngoài ra, phần lớn công suất dự trữ của OPEC - công cụ quan trọng để cân bằng thị trường dầu mỏ toàn cầu - cũng hoàn toàn bị vô hiệu hóa chừng nào eo biển này chưa được mở lại. Với việc Iran cung cấp tới 4,5% nguồn cung dầu toàn cầu, sự đứt gãy này mang lại hậu quả rất lớn. Một số nhà phân tích nhận định giá dầu hoàn toàn có thể vượt ngưỡng 100 USD/thùng nếu dòng chảy qua Hormuz không sớm được khôi phục.

Phản ứng của thị trường tài chính và triển vọng bất ổn

Những diễn biến địa chính trị cuối tuần đã phủ sắc đỏ lên các thị trường chứng khoán toàn cầu. Tại khu vực châu Á, chỉ số Nikkei 225 của Tokyo có thời điểm sụt giảm gần 2,4% trước khi thu hẹp đà giảm xuống còn 1,5%, trong khi giao dịch trước giờ mở cửa vào thứ Hai (2/3) cũng dự báo Phố Wall sẽ chìm trong sắc đỏ. Tại Trung Quốc và Úc, các chỉ số CSI 300 và ASX 200 cũng trải qua những phiên giao dịch đầy biến động.

Ngược lại với chứng khoán, vàng - loại tài sản luôn được coi là hầm trú ẩn an toàn trong thời kỳ khủng hoảng - đã chứng kiến mức tăng mạnh 2,8%, đạt 5.397,10 USD/ounce.

Triển vọng về một giải pháp hòa bình dường như vẫn còn rất xa vời. Theo ông Donald Trump, cuộc xung đột này có thể sẽ kéo dài thêm ít nhất bốn tuần nữa, đồng thời khẳng định các cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel vào Iran sẽ tiếp tục cho đến khi các mục tiêu của Mỹ được hoàn tất. Điều này dự báo một giai đoạn đầy giông bão ở phía trước cho cả thị trường năng lượng lẫn chuỗi cung ứng toàn cầu.