Quốc hội xem xét Luật Thủ đô (sửa đổi) và cơ chế đặc thù xử lý tranh chấp quốc tế

Phân quyền toàn diện, giao 192 thẩm quyền cho Hà Nội

Trình bày về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh mục tiêu tháo gỡ những điểm nghẽn trong sự phát triển của Thủ đô thời gian qua. Dự thảo luật mới được tinh chỉnh còn 9 chương và 36 điều (giảm 18 điều so với luật hiện hành), tập trung vào các thể chế đặc thù, ổn định và có tầm nhìn dài hạn.

Điểm đột phá của dự thảo là việc đẩy mạnh phân quyền toàn diện và tối đa, với 192 thẩm quyền được giao trực tiếp cho chính quyền thành phố Hà Nội, qua đó giúp thành phố tăng cường tính chủ động, sáng tạo cũng như năng lực tự chịu trách nhiệm. Bên cạnh đó, dự thảo cũng loại bỏ các quy định mang tính định hướng chung chung, đơn giản hóa thủ tục hành chính và thiết kế một cơ chế đặc thù về nguồn lực tài chính, nhân lực để đảm bảo tính thực thi.

Đại diện cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu bày tỏ sự tán thành với sự cần thiết phải sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô để tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội cho Hà Nội. Cơ quan thẩm tra thống nhất với định hướng phân quyền trên ba nhóm nội dung: hoàn thiện thể chế đặc thù và tăng quyền chủ động cho chính quyền Thủ đô, tổ chức không gian phát triển hiện đại, huy động và phân bổ nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và liên kết vùng.

Tuy nhiên, Ủy ban cũng đề nghị cần làm rõ điều kiện và cơ chế kiểm soát đối với các chính sách quan trọng về đô thị, tài chính, đầu tư và tài nguyên.

Đề xuất phụ cấp tối đa 300% lương cho người xử lý tranh chấp đầu tư quốc tế

Bên cạnh Luật Thủ đô, Quốc hội cũng xem xét dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù trong phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế (án thương mại quốc tế), trong bối cảnh các vụ kiện đang gia tăng cả về số lượng và giá trị. Dự thảo Nghị quyết thiết kế một cơ chế phối hợp xuyên suốt, không chỉ giới hạn trong nội bộ các cơ quan Chính phủ mà mở rộng tới Tòa án, Viện kiểm sát, Kiểm toán Nhà nước cũng như các cơ quan liên quan.

Đáng chú ý nhất trong dự thảo là đề xuất chính sách đặc thù về đãi ngộ nguồn lực. Cụ thể, công chức tại Cơ quan đại diện pháp lý có thể được hưởng phụ cấp tăng thêm lên tới tối đa 300% mức lương hiện hưởng; trong khi đó cán bộ tại các bộ, ngành và địa phương sẽ hưởng mức 100%. Ngay cả những cán bộ không chuyên trách nhưng được giao tham gia Tổ công tác liên ngành cũng sẽ được hưởng phụ cấp tương ứng trong thời gian trực tiếp xử lý vụ việc.

Ngoài ra, dự thảo còn thiết kế "hành lang an toàn" cho đội ngũ này với cơ chế bảo vệ cán bộ: miễn hoặc giảm trách nhiệm đối với người đứng đầu và cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ nếu họ đã tuân thủ đúng và đầy đủ các quy định nhưng sự cố thiệt hại vẫn phát sinh.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết cơ bản đồng tình với sự cần thiết ban hành Nghị quyết để giải quyết những khó khăn thực tiễn. Tuy nhiên, đối với chính sách phụ cấp đặc thù, Ủy ban đề nghị cần đánh giá kỹ lưỡng khả năng cân đối ngân sách nhà nước, bảo đảm sự tương quan với các lĩnh vực khác và phải giải trình rõ ràng về sự chênh lệch mức phụ cấp giữa các nhóm đối tượng.