Nâng cao kiến thức về xây dựng nông thôn mới ở Đam Rông 2

Hiểu đúng để cùng làm, cùng hưởng lợi

Xây dựng nông thôn mới không còn là chương trình xa lạ với người dân xã Đam Rông 2 (tỉnh Lâm Đồng) nói riêng và cả nước nói chung. Những tuyến đường được mở rộng, công trình thủy lợi được đầu tư, trường học ngày càng khang trang, các mô hình sản xuất hiệu quả được nhân rộng, đời sống vật chất và tinh thần của người dân từng bước nâng lên là những minh chứng cụ thể cho kết quả của chương trình.

Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đam Rông 2 đã tổ chức lớp tập huấn chuyển giao khoa học, kỹ thuật trồng và chăm sóc sầu riêng cho bà con nông dân tại thôn Rô Men và thôn 2.

Bước vào giai đoạn 2026-2030, yêu cầu đặt ra với Đam Rông 2 không chỉ là tiếp tục đầu tư hạ tầng, phát triển sản xuất hay hoàn thiện các tiêu chí, mà còn phải nâng cao kiến thức, nhận thức và kỹ năng tham gia của người dân. Theo kết quả rà soát bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn mới, Đam Rông 2 được xếp nhóm 3, phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2030. Mục tiêu này chỉ có thể hoàn thành khi mỗi người dân hiểu rõ mình vừa là chủ thể, vừa là người thụ hưởng.

Nông thôn mới là chương trình phát triển toàn diện khu vực nông thôn, bao gồm hạ tầng, kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường, an ninh trật tự và hệ thống chính trị ở cơ sở. Vì vậy, hiểu về nông thôn mới không chỉ là biết xã đã đạt bao nhiêu tiêu chí, có bao nhiêu công trình được đầu tư, mà quan trọng hơn là thấy rõ từng tiêu chí gắn với đời sống hằng ngày ra sao.

Đường giao thông giúp người dân đi lại, vận chuyển nông sản, hàng hoá thuận lợi hơn. Thủy lợi giúp sản xuất ổn định hơn. Trường học đạt chuẩn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Tiêu chí môi trường hướng đến thôn xóm xanh - sạch - đẹp, an toàn. Tiêu chí thu nhập và giảm nghèo đặt mục tiêu cuối cùng là nâng cao đời sống Nhân dân.

Khi người dân hiểu đúng, xây dựng nông thôn mới sẽ không còn là việc “của xã”, “của cán bộ” hay “của Nhà nước”, mà trở thành việc chung của từng thôn, từng hộ gia đình. Một tuyến đường được đầu tư sẽ bền hơn nếu người dân cùng giữ gìn, không lấn chiếm hành lang, không xả rác bừa bãi, không làm hư hỏng công trình. Một khu dân cư sạch đẹp sẽ duy trì lâu dài nếu mỗi gia đình tự giác thu gom rác, chỉnh trang nhà cửa, trồng cây xanh, giữ gìn vệ sinh môi trường. Một mô hình sản xuất hiệu quả chỉ có thể nhân rộng khi người dân hiểu kỹ thuật, biết tính toán chi phí, biết liên kết và tuân thủ quy trình sản xuất.

Ở Đam Rông 2, việc nâng cao kiến thức về nông thôn mới càng có ý nghĩa quan trọng bởi đây là xã miền núi, có đông đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện sản xuất và tiếp cận thông tin còn có mặt hạn chế. Trong bối cảnh đó, tuyên truyền không thể làm theo kiểu chung chung, mà cần dễ hiểu, gần gũi, sinh động và phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Với người dân, thông tin cần gắn với quyền lợi thiết thực: làm thế nào để tiếp cận chính sách vay vốn, hỗ trợ sinh kế; vì sao cần tham gia bảo vệ môi trường; lợi ích của mã vùng trồng, liên kết sản xuất, sản xuất an toàn; trách nhiệm của hộ gia đình trong giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng đời sống văn hóa. Khi mỗi nội dung đều trả lời được câu hỏi “người dân được gì, cần làm gì”, công tác tuyên truyền mới có sức thuyết phục.

Người dân Đam Rông 2 hưởng ứng phong trào “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp”.

Thực tế cho thấy, nhiều chuyển biến tích cực ở Đam Rông 2 bắt đầu từ việc tuyên truyền sát cơ sở. Các phong trào như “Ngày thứ bảy cùng nhân dân xây dựng nông thôn mới”, ra quân vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan, phát quang đường làng, khơi thông cống rãnh không chỉ làm thay đổi diện mạo thôn xóm, mà còn là những “lớp học thực tế” giúp người dân hiểu rằng nông thôn mới bắt đầu từ những việc gần gũi, thiết thực. Khi cán bộ, đảng viên cùng người dân trực tiếp làm, khi mỗi thôn có những hạt nhân vận động, kiến thức về nông thôn mới được truyền tải bằng hành động cụ thể, dễ nhớ và dễ làm theo.

Đưa kiến thức nông thôn mới vào từng thôn, từng hộ

Trong kế hoạch tuyên truyền năm 2026, Đam Rông 2 xác định đẩy mạnh nhiều hình thức thông tin, truyền thông về phong trào “Cả nước thi đua xây dựng nông thôn mới”. Nội dung truyền thông không chỉ dừng ở bài viết báo chí, video, mạng xã hội, sự kiện thực tế, mà còn có các lớp giáo dục truyền thông. Đáng chú ý, địa phương dự kiến tổ chức 2 lớp tập huấn, mỗi lớp 100 người, tập trung vào hai nội dung: chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới; nâng cao chất lượng đời sống văn hóa nông thôn, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống trong xây dựng nông thôn mới.

Lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Đam Rông 2 và Trung tâm Dịch vụ tổng hợp thăm nông dân sản xuất giỏi Nguyễn Văn Tòng, ở thôn Bằng Lăng.

Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu thực tế. Không chỉ tuyên truyền bằng văn bản, khẩu hiệu hay hội nghị tập trung, nội dung nông thôn mới cần được đưa vào sinh hoạt thôn, các buổi họp dân, sinh hoạt chi hội, chi đoàn, câu lạc bộ nông dân, phụ nữ, thanh niên, người cao tuổi. Cách truyền đạt phải ngắn gọn, dễ hiểu, có ví dụ cụ thể tại địa phương, tránh nói chung chung.

Trước hết, cần giúp người dân hiểu rõ chặng đường giai đoạn 2026-2030, Đam Rông 2 không bắt đầu từ vạch xuất phát, nhưng cũng chưa thể chủ quan với những kết quả đã có. Bộ tiêu chí mới đặt ra yêu cầu cao hơn về hạ tầng, sản xuất, môi trường, chuyển đổi số, an sinh xã hội, hành chính công và sự tham gia của người dân. Khi hiểu rõ yêu cầu này, người dân sẽ thấy nhiệm vụ phía trước không phải là làm lại từ đầu, mà là cùng nhau nâng chất những kết quả đã hình thành.

Bên cạnh đó, cần nâng cao kiến thức sản xuất cho người dân. Một nội dung quan trọng là chuyển từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”. Với người dân, điều này có thể bắt đầu từ những câu hỏi rất cụ thể: cây trồng nào phù hợp với đất đai, khí hậu của gia đình; chi phí đầu tư và đầu ra sản phẩm ra sao; khi nào cần tái canh, ghép cải tạo; vì sao cần tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã; lợi ích của sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, mã vùng trồng và truy xuất nguồn gốc là gì.

Đối với một xã có thế mạnh về cà phê, sầu riêng, dâu tằm, dứa mật, cá tầm, chăn nuôi và một số mô hình nông nghiệp công nghệ cao, kiến thức nông thôn mới phải gắn chặt với kiến thức sản xuất. Người dân cần được hướng dẫn cách cải tạo vườn tạp, chuyển đổi diện tích kém hiệu quả theo lộ trình phù hợp với từng hộ, từng loại đất, từng khu vực. Khi hiểu kỹ thuật, hiểu thị trường và thấy rõ lợi ích của liên kết, bà con sẽ chủ động hơn trong đầu tư sản xuất, thay vì chỉ làm theo kinh nghiệm hoặc phong trào.

Cùng với sản xuất, kiến thức về môi trường và đời sống văn hóa cũng cần được đặt đúng vị trí. Một trong những yêu cầu quan trọng của nông thôn mới là xây dựng cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp, an toàn, giàu bản sắc. Điều này liên quan trực tiếp đến từng hộ dân: chuồng trại chăn nuôi phải bảo đảm vệ sinh; rác thải sinh hoạt cần được thu gom đúng nơi quy định; nước thải không xả bừa bãi ra môi trường; đường làng, ngõ xóm phải được giữ gìn sạch sẽ; phong tục, tập quán tốt đẹp cần được phát huy trong đời sống mới.

Chuyển đổi số cũng cần được tiếp cận bằng những việc thiết thực. Ở một xã miền núi, chuyển đổi số không nên bắt đầu từ những khái niệm xa vời, mà từ nhu cầu gần gũi: nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu chính sách, sử dụng điện thoại thông minh an toàn, quảng bá nông sản, truy xuất nguồn gốc, bán hàng qua mạng. Khi người dân thấy công nghệ giúp giảm thời gian, giảm chi phí, mở rộng thị trường, họ sẽ có động lực học và sử dụng.

Người dân Đam Rông 2 chung tay xây dựng nông thôn mới.

Để những nội dung này đi vào đời sống, vai trò của cán bộ thôn, người có uy tín, đoàn viên, hội viên rất quan trọng. Họ là lực lượng gần dân, hiểu dân, có thể giải thích bằng ngôn ngữ đời thường và hướng dẫn bằng việc làm cụ thể. Mỗi cán bộ cơ sở, mỗi hội viên nòng cốt cần trở thành một “tuyên truyền viên” về nông thôn mới, biết lắng nghe, giải thích và đồng hành cùng người dân.

Nâng cao kiến thức về nông thôn mới không phải là việc làm một lần, mà là quá trình lâu dài. Khi người dân hiểu đúng, họ sẽ tham gia tự giác hơn; khi cán bộ hiểu sâu, công tác vận động sẽ hiệu quả hơn; khi cộng đồng cùng có kiến thức, các tiêu chí sẽ được duy trì bền vững hơn. Đó chính là nền tảng để Đam Rông 2 tiến gần hơn tới mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2030.