Tháo gỡ điểm nghẽn tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh

DNVN - Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) khó tiếp cận vốn tín dụng là một trong những vấn đề thu hút nhiều sự quan tâm tại hội thảo “Thúc đẩy kết nối và xây dựng năng lực tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp SME và hộ kinh doanh” do Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam và Quỹ Châu Á phối hợp tổ chức sáng ngày 28/7 tại Đà Nẵng.

Đà Nẵng kể chuyện xứ Quảng bằng sân khấu thực cảnh trên biển Mỹ Khê / Đà Nẵng cần làm gì để năm 2026 đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số?

Thực trạng tiếp cận vốn của doanh nghiệp

Tham dự hội thảo có Phó Tổng biên tập Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam Nguyễn Thị Bích Hường; bà Lê Thu Hiền - Giám đốc Chương trình Phát triển kinh tế bao trùm (Quỹ Châu Á); bà Nguyễn Thu Hằng - Chuyên gia Chương trình Phát triển kinh tế bao trùm (Quỹ Châu Á) cùng đại diện của hơn 100 doanh nghiệp (DN), một số Hiệp hội DN, đại diện cơ quan quản lý nhà nước và các chi nhánh ngân hàng VIB, HDB, MB, BIDV, VPBank… trên địa bàn Đà Nẵng.

Cuộc hội thảo thu hút sự quan tâm của đông đảo doanh nghiệp tại Đà Nẵng.

Theo Phó Tổng biên tập Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam Nguyễn Thị Bích Hường, hội thảo được tổ chức theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Qua đó nhằm hỗ trợ DN nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hoá dữ liệu kinh doanh và nâng cao khả năng tiếp cận vốn.

“Đây cũng là hoạt động nằm trong khuôn khổ dự án “Thúc đẩy kết nối và xây dựng năng lực tiếp cận vốn tín dụng cho DN”, nhằm hỗ trợ DN ứng dụng công nghệ tài chính, nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn, chuẩn hoá hồ sơ kinh doanh, hồ sơ pháp lý, hồ sơ thuế và các thông tin cần thiết phục vụ quá trình làm việc với các tổ chức tài chính”, bà Nguyễn Thị Bích Hường nhấn mạnh.

Theo đó, hội thảo tập trung vào 4 chuyên đề chính: “DN nhỏ vì sao khó tiếp cận vốn?”; “Ngân hàng/tổ chức tài chính cần gì ở một hồ sơ vay vốn?”; “Fintech giúp DN nâng cao khả năng tiếp cận vốn qua việc chuẩn hoá dữ lệu và quản lý dòng tiền thông minh như thế nào?”; “Bộ hồ sơ tối thiểu DN cần chuẩn bị trước khi vay vốn”.

Phó Tổng biên tập Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Phó Tổng biên tập Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam Nguyễn Thị Bích Hường phát biểu tại hội thảo.

Tại hội thảo, chuyên gia Trần Văn Hiển - Trưởng ban Xúc tiến Thương mại, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho biết, hiện cả nước có 1,2 triệu DN, trong đó có 859.048 DN đang hoạt động có kết quả sản xuất kinh doanh. Trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước có 169.800 DN thành lập mới và quay trở lại, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm ngoái; nhưng cũng có 151.100 DN rút lui khỏi thị trường, tăng 18,8% so với cùng kỳ.

Câu hỏi đặt ra là vì sao số lượng DN rút lui khỏi thị trường lại lớn đến như vậy? Theo chuyên gia Trần Văn Hiển, có 4 nguyên nhân chính. Đó là DN thiếu vốn, chi phí cao, mất cân đối dòng tiền…; sức mua giảm, cạnh tranh ngày càng gay gắt, lãi suất cao, chi phí đội cao; thiếu kiến thức, tâm lý e ngại…; năng lực quản lý yếu kém, chiến lược kinh doanh chưa bắt kịp với xu thế…

Những giải pháp giúp SME tiếp cận tín dụng

Nhiều đại biểu tham dự hội thảo đặt câu hỏi về việc doanh nghiệp SME khó tiếp cận nguồn vốn tín dụng. Ông Trần Văn Hiển lý giải, do DN SME không có tài sản đảm bảo; tài sản đảm bảo có giá trị thấp, tỷ lệ vay trên tài sản đảm bảo lên tới 50 – 60%; khó tiếp cận vay tín chấp nên phải vay theo dòng tiền lưu thông; dự án rủi ro cao, tính khả thi thấp, báo cáo tài chính thiếu minh bạch; không có kế hoạch tài chính trung và dài hạn.

Chuyên gia Trần Văn Hiển chia sẻ tại hội thảo.

Từ đó, ông Trần Văn Hiển nêu 4 giải pháp giúp DN SME tiếp cận nguồn vốn tín dụng. Đó là cần xây dựng kế hoạch vay vốn và sử dụng nguồn vốn đúng mục đích; hồ sơ rõ ràng, trong đó báo cáo tài chính và dòng tiền là yếu tố quan trọng nhất; chuẩn bị tài sản đảm bảo và hồ sơ dòng tiền luân chuyển; chọn kênh huy động vốn phù hợp, ít phụ thuộc vào ngân hàng càng tốt.

Ông Trần Văn Hiển cho biết, chiến lược của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nhằm hỗ trợ DN SME tiếp cận nguồn vốn là hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh; hỗ trợ xúc tiến thương mại, kết nối giao thương; hỗ trợ pháp lý và thương hiệu; hỗ trợ tiếp cận các nguồn vốn tín dụng…

Ngay tại cuộc hội thảo sáng ngày 28/7, Ban tổ chức cũng bố trí bàn tư vấn tại chỗ để các chuyên gia, đối tác fintech, DN đánh giá nhanh hồ sơ và mức độ sẵn sàng tiếp cận vốn của SME và hộ kinh doanh; hướng dẫn trực tiếp DN tạo lập hồ sơ vay vốn khả thi; đăng ký tham dự khoá tập huấn DN/tư vấn 1 – 1…

Chuyên gia Vũ Đông: Doanh nghiệp cần thay đổi tư duy tiếp cận vốn.

Chuyên gia Vũ Đông cho rằng doanh nghiệp cần thay đổi tư duy tiếp cận vốn.

Thông qua chương trình, các DN SME có cơ hội đối thoại với các chuyên gia, ngân hàng, đối tác công nghệ tài chính; được định hướng rà soát, chuẩn hoá hồ sơ và dữ liệu kinh doanh, tăng khả năng đáp ứng yêu cầu thẩm định của các tổ chức tài chính, trong đó có các chương trình tín dụng không có tài sản bảo đảm theo chính sách và điều kiện của từng ngân hàng.

Thay đổi tư duy để nguồn vốn tự tìm đến doanh nghiệp

Theo ông Vũ Đông - Chuyên gia tư vấn tài chính, Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam, thị trường không thiếu vốn nhưng nghịch lý tiếp cận vốn hiện nay là chỉ có 20 – 25% DN tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng, còn lại 65 - 70% khó khăn trong việc tiếp cận vốn, Đặc biệt, có khảo sát cho thấy chỉ có 9,3% DN SME vay được vốn.

Nguồn vốn tín dụng dành cho DN không chỉ đến từ ngân hàng mà còn là vốn của các quỹ đầu tư, trái phiếu… Vấn đề không phải là thị trường thiếu vốn, mà là thị trường thiếu DN đủ điều kiện nhận vốn. Câu hỏi trọng yếu đặt ra cho DN để có thể tiếp cận vốn là mục đích sử dụng vốn, khả năng sinh lời, khả năng thu hồi vốn/thoái vốn.

Các doanh nghiệp tham dự hội thảo đăng ký tham dự khoá tập huấn doanh nghiệp/tư vấn 1 - 1.

Ông Vũ Đông cho biết, qua khảo sát cho thấy hồ sơ vay vốn của DN bị từ chối thường là do không chứng minh được dòng tiền, nợ thuế, nợ bảo hiểm, nợ xấu, phương án kinh doanh thiếu khả thi, thiếu tài sản đảm bảo. Do vậy, để thuận lợi vay vốn, DN cần chuẩn bị sẵn sàng về hồ sơ pháp lý, báo cáo tài chính, báo cáo quản trị, kế hoạch kinh doanh, phương án tài chính, hồ sơ gọi vốn (Pitch Deck), hồ sơ tài sản…

Đặc biệt, DN cần thay đổi tư duy từ “đi tìm nguồn vốn” sang “thiết lập, vận hành doanh nghiệp để nguồn vốn tự tìm đến”. Trung tâm Hỗ trợ DN – Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam sẽ hỗ trợ DN kiến tạo chiến lược theo phương châm “Muốn có vốn, trước hết phải biết mình sẽ đi đâu”, kiến tạo quản trị theo phương châm “Muốn có niềm tin đầu tư, DN cần quản trị bài bản”.

Hỗ trợ DN kiến tạo minh bạch theo phương châm “Minh bạch không chỉ để vay vốn, minh bạch để tạo niềm tin”; kiến tạo năng lực vốn theo phương châm “Không chỉ tìm vốn và kiến tạo năng lực để vốn tự tìm đến DN”; kiến tạo giá trị theo phương châm “Nâng giá trị DN sẵn sàng tiếp cận đầu tư, hợp tác chiến lược”.

“Thông điệp của chúng tôi là: Tiếp cận vốn là kết quả của quản trị tốt. DN càng minh bạch, chi phí sử dụng vốn càng thấp. Xây dựng năng lực huy động vốn như là năng lực cốt lõi của DN”, ông Vũ Đông nhấn mạnh.