Thu hút FDI có chọn lọc, tránh tình trạng 'ốc đảo' đầu tư

DNVN - Một trong những định hướng để nâng cao năng lực chống chịu và tính bền vững của nền kinh tế Việt Nam là thu hút FDI có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ và tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Gia Lai vận hành cổng giao tiếp đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp / Doanh nghiệp 'săn' đối tác tại Hội chợ Mùa Xuân 2026

Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, kinh tế thế giới đang từng bước bước vào trạng thái “bình thường mới” với khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc địa chính trị. Dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 có thể đạt mức 3,3%, nhỉnh hơn so với năm 2025, tạo ra những cơ hội và thách thức đan xen cho Việt Nam.

Trong nước, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, kinh tế vĩ mô vẫn giữ được sự ổn định, lạm phát trong tầm kiểm soát và các chính sách hỗ trợ đầu tư, đất đai bắt đầu đi vào cuộc sống nhằm tháo gỡ vướng mắc cho các khu công nghiệp cũng như hạ tầng logistics.

Trước những biến động khó lường của môi trường thương mại quốc tế, báo cáo đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu thay đổi chiến lược thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Thay vì ưu tiên quy mô dự án, Nhà nước cần tập trung vào chất lượng, ưu tiên các dự án có hàm lượng công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và có khả năng lan tỏa mạnh mẽ đến nền kinh tế.

Định hướng này nhằm bảo đảm dòng vốn FDI không chỉ đóng góp về mặt tài chính mà còn phải gắn liền với trách nhiệm chuyển giao công nghệ, giúp nâng cao năng lực sản xuất cho doanh nghiệp nội địa.

Định hình lại dòng vốn FDI để nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.

Vấn đề cốt lõi được báo cáo chỉ ra là cần có cơ chế khuyến khích và ràng buộc cụ thể hơn để kết nối doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước. Mục tiêu của giải pháp này là hạn chế tình trạng hình thành các “ốc đảo FDI” - nơi các nhà đầu tư nước ngoài hoạt động biệt lập, ít tạo ra tác động cộng hưởng tới chuỗi giá trị nội địa. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ cho công nghiệp hỗ trợ về tín dụng, thuế và đất đai cần được thực hiện rõ nét hơn để doanh nghiệp sản xuất linh kiện trong nước có đủ năng lực tham gia sâu vào mạng lưới cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia.

Bên cạnh việc định hình lại dòng vốn FDI, báo cáo cũng đề xuất Việt Nam cần chủ động đa dạng hóa thị trường xuất khẩu thông qua các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, giảm bớt sự phụ thuộc vào các đối tác truyền thống. Trong đó, việc phát triển thương mại điện tử và đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua ứng dụng công nghệ IoT, AI hay Big Data được xem là “đòn bẩy” quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất và giảm chi phí vận hành.

Cuối cùng, yếu tố năng lượng cũng được xác định là ưu tiên điều hành hàng đầu để phục vụ mục tiêu tăng trưởng dài hạn. Việc bảo đảm an toàn lưới điện và thúc đẩy các dự án truyền tải trọng điểm phải gắn liền với trách nhiệm cụ thể của từng địa phương trong công tác giải phóng mặt bằng. Khi các nền tảng về hạ tầng, công nghệ và cơ chế liên kết FDI được thực hiện đồng bộ, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có cơ hội nâng cấp mô hình tăng trưởng, từ đó khẳng định vị thế vững chắc hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.