Gấp rút nâng ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng

Ngày 21/4, Quốc hội đã thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật thuế gồm: Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh.

Theo quy định hiện hành, Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế, trong khi Luật Thuế giá trị gia tăng quy định ngưỡng này là 200 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, dự thảo sửa đổi lần này không quy định cụ thể các mức doanh thu trong luật, mà giao Chính phủ quy định chi tiết, căn cứ vào bối cảnh kinh tế - xã hội từng thời kỳ.

Phát biểu tại tổ 11 (gồm đoàn Hải Phòng và Quảng Ngãi), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, hai luật Thuế thu nhập cá nhân và Thuế giá trị gia tăng vừa được Quốc hội thông qua vào tháng 12/2025. Tuy nhiên, trước những biến động của tình hình thực tiễn, đặc biệt là tác động của giá xăng dầu và các diễn biến phức tạp trong khu vực, nhiều đối tượng cần ưu tiên hỗ trợ như doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ và cá nhân kinh doanh đang chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Theo Thủ tướng, Chính phủ đã khẩn trương chỉ đạo Bộ Tài chính nghiên cứu phương án điều chỉnh và báo cáo Quốc hội.

“Chúng tôi hoàn toàn đồng tình rằng phải nghiên cứu điều chỉnh câu chữ trong dự thảo theo hướng chắc chắn phải nâng mức ngưỡng chịu thuế”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy, dự kiến ngưỡng doanh thu đối với hộ gia đình, hộ kinh doanh sẽ được nâng lên mức 1 tỷ đồng/năm. Như vậy, các hộ có doanh thu dưới ngưỡng này sẽ không phải chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.

Thủ tướng Lê Minh Hưng lưu ý, việc điều chỉnh cần bảo đảm vừa tháo gỡ khó khăn cho hộ, cá nhân kinh doanh, vừa hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, tạo sự công bằng trong áp dụng chính sách thuế, qua đó khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.

Cũng theo Thủ tướng, khi luật giao Chính phủ quy định mức cụ thể, các tiêu chí, nguyên tắc sẽ được xây dựng chặt chẽ, tránh kẽ hở gây thất thu ngân sách. Đồng thời, việc hiện đại hóa hệ thống quản lý thuế, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong thu thuế sẽ được đẩy mạnh và cụ thể hóa trong các nghị định hướng dẫn.

Do thời gian gấp, Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo nghị định hướng dẫn để trình Chính phủ ban hành ngay khi Quốc hội cho chủ trương thông qua, bảo đảm kịp thời hiệu lực của luật.

Tại phiên thảo luận trước đó, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP Hồ Chí Minh) nhắc lại việc ngưỡng doanh thu chịu thuế đã từng được nâng từ 100 triệu lên 200 triệu, rồi 500 triệu đồng, và ủng hộ việc giao thẩm quyền cho Chính phủ. Tuy nhiên, ông cũng đề nghị cơ quan soạn thảo sớm công bố mức dự kiến để người dân và doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Đưa ra đề xuất cụ thể, đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn TP Hồ Chí Minh), Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa kiến nghị miễn thuế cho các hộ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm. Theo ông Thân, nhóm này chiếm khoảng 70% trong tổng số 5,2 triệu hộ kinh doanh, việc miễn thuế sẽ giúp giảm gánh nặng, tạo điều kiện để họ tập trung cải thiện thu nhập.

Đối với nhóm có doanh thu từ 1 đến 3 tỷ đồng/năm, đại biểu Nguyễn Văn Thân đề xuất áp dụng cơ chế tự kê khai, trong khi chỉ những hộ có doanh thu trên 3 tỷ đồng mới áp dụng các biện pháp quản lý thuế thông thường.

Đồng quan điểm về tính hợp lý của việc xác định ngưỡng, đại biểu Trần Hoàng Ngân phân tích: với một hộ gia đình gồm hai vợ chồng và hai con nhỏ, tổng thu nhập khoảng 50 triệu đồng/tháng mới đủ trang trải cuộc sống. Nếu một hộ kinh doanh có doanh thu 3 tỷ đồng/năm, với lợi nhuận biên khoảng 15-20%, thu nhập bình quân mỗi tháng cũng chỉ tương đương mức này. Do đó, việc áp thuế đối với nhóm dưới ngưỡng này là chưa thực sự phù hợp về mặt an sinh.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Việt Nga -Phó trưởng đoàn Đại biểu TP Hải Phòng kiến nghị Chính phủ quy định các căn cứ để xác định ngưỡng doanh thu nộp thuế của hộ kinh doanh như mức sống tối thiểu, biến động chỉ số giá tiêu dùng (CPI), đặc điểm ngành nghề hoặc chi phí tuân thủ về thuế.

Theo đại biểu, cần kiểm soát nguy cơ chia nhỏ doanh thu để né thuế bởi khi ngưỡng doanh thu trở thành căn cứ để miễn thuế, rất dễ dẫn đến tình trạng một cơ sở tách nhiều hộ, đứng tên các cá nhân trong gia đình để chia điểm bán, tài khoản, hóa đơn, thậm chí chia cả giao dịch trên nền tảng số nhằm giữ doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế.