Cải cách thực chất để doanh nghiệp yên tâm phát triển

Chính phủ cần thực sự đồng hành với doanh nghiệp

Phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10) và tôn vinh, trao danh hiệu “Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng” năm 2026 tối 11/10 tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết danh hiệu Cúp Thánh Gióng không chỉ tôn vinh thành tích sản xuất, kinh doanh mà còn đề cao khát vọng làm giàu chính đáng, đạo đức, văn hóa kinh doanh và trách nhiệm của doanh nhân với cộng đồng, đất nước. Qua 9 lần tổ chức, chương trình đã tôn vinh 860 lượt doanh nhân.

Đảng và Nhà nước xác định doanh nghiệp là lực lượng nòng cốt của nền kinh tế. Quan điểm này được thể hiện trong Nghị quyết số 41-NQ/TW về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ mới, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và các chủ trương phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

“Doanh nghiệp mạnh thì nền kinh tế mạnh. Doanh nghiệp phát triển thì đất nước phồn vinh”, Phó Thủ tướng khẳng định.

Theo Phó Thủ tướng, sau hơn 40 năm đổi mới, đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam không ngừng lớn mạnh. Cả nước hiện có gần 1,1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP, khoảng 55% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho khoảng 17,6 triệu lao động.

Tuy nhiên, khu vực doanh nghiệp vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Số doanh nghiệp quy mô lớn còn hạn chế, năng lực cạnh tranh chưa đồng đều, liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với nhau và với khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chưa chặt chẽ. Nhiều doanh nghiệp chưa tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, trong khi khó khăn về vốn, đất đai, hạ tầng, công nghệ và nhân lực chất lượng cao vẫn là những điểm nghẽn cần tháo gỡ.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế đang mở ra cơ hội lớn, đồng thời đặt ra sức ép cạnh tranh ngày càng gay gắt. Doanh nghiệp Việt Nam không thể chỉ dựa vào chi phí thấp hay lợi thế lao động mà cần nâng cao năng lực quản trị, năng suất, chất lượng, xây dựng thương hiệu, làm chủ công nghệ và từng bước tham gia những khâu có giá trị cao hơn trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Cùng với đó, doanh nghiệp cần một môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch, có thể dự đoán, chính sách nhất quán và bộ máy hành chính thực sự lắng nghe, kịp thời tháo gỡ khó khăn.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, có những vướng mắc đối với cơ quan quản lý chỉ là một thủ tục hoặc quy định, nhưng đối với doanh nghiệp có thể trở thành chi phí, làm mất cơ hội đầu tư, ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của cả dự án, thậm chí cả doanh nghiệp.

Vì vậy, Chính phủ cần thực sự đồng hành với doanh nghiệp, từ lắng nghe đến giải quyết kiến nghị. Những cam kết phải được thực hiện đến cùng và đo lường bằng kết quả cụ thể.

Để khơi thông nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và phát huy vai trò của cộng đồng doanh nghiệp, Phó Thủ tướng đề nghị các cơ quan quản lý đổi mới tư duy, phương thức điều hành, chuyển nhanh hơn từ quản lý sang kiến tạo, phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh và tháo gỡ thực chất các điểm nghẽn.

Thứ hai, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp lớn mạnh, nâng cao năng lực và tăng cường liên kết. Các bộ, ngành, địa phương cần tháo gỡ rào cản trong tiếp cận vốn, đất đai, hạ tầng, công nghệ, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao; phát triển đồng bộ các thị trường vốn, lao động và khoa học, công nghệ.

Thứ ba, cần tạo động lực để doanh nghiệp Việt Nam vươn ra khu vực và thế giới. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh phải trở thành động lực nâng cao năng suất, sức cạnh tranh. VCCI, các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp cần tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin thị trường, nâng cao năng lực quản trị và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào mạng lưới cung ứng trong nước và quốc tế.

4 yêu cầu với doanh nhân Việt Nam

Đối với đội ngũ doanh nhân, Phó Thủ tướng nêu 4 yêu cầu trọng tâm.

Một là, khát vọng lớn hơn. Doanh nhân cần đặt mục tiêu cao hơn cho doanh nghiệp, xây dựng thương hiệu Việt có vị thế, chinh phục thị trường quốc tế, từng bước chuyển từ gia công sang thiết kế, sáng tạo, làm chủ sản phẩm và hướng tới dẫn dắt chuỗi giá trị.

Hai là, năng lực mạnh hơn. Doanh nghiệp cần ưu tiên đầu tư khoa học, công nghệ, quản trị hiện đại và con người. Theo Phó Thủ tướng, không thể có doanh nghiệp lớn nếu thiếu đội ngũ nhân lực mạnh, không thể đạt năng suất cao nếu không đổi mới công nghệ và quản trị tiên tiến, cũng khó xây dựng thương hiệu toàn cầu nếu sản phẩm không đủ sức cạnh tranh quốc tế.

Ba là, trách nhiệm cao hơn. Doanh nhân cần thượng tôn pháp luật, cạnh tranh lành mạnh, xây dựng đạo đức và văn hóa kinh doanh; chăm lo đời sống người lao động, bảo vệ môi trường và đồng hành với cộng đồng. Thành công không chỉ được đo bằng doanh thu, lợi nhuận hay tài sản mà còn bằng việc làm tạo ra, sự phát triển của người lao động và những giá trị đóng góp cho xã hội.

Bốn là, tiên phong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu, ứng dụng, từng bước làm chủ công nghệ và phát triển mô hình kinh doanh mới. Đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, dữ liệu, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nhân lực chất lượng cao cần được coi là đầu tư cho tương lai, tạo nền tảng phát triển nhanh và bền vững.

Phó Thủ tướng mong muốn các doanh nhân được vinh danh tiếp tục lan tỏa tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm; đồng thời tăng cường liên kết, chia sẻ kinh nghiệm, tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và mở đường cho thế hệ doanh nhân trẻ.

"Giá trị cao nhất của một danh hiệu không chỉ nằm ở thời khắc được vinh danh mà còn ở những giá trị người được vinh danh tiếp tục tạo ra trong hoạt động của doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh không chỉ là thành công của riêng doanh nghiệp mà còn là đóng góp thiết thực cho đất nước, góp phần xây dựng nền kinh tế tự chủ, tự lực, tự cường và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế", Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh.