Doanh nghiệp 'khát' vốn: Đừng 'vái tứ phương' khi chưa rõ mục tiêu

Gỡ nút thắt từ nhu cầu vốn

Tại chương trình đào tạo “Ứng dụng công nghệ, hoàn thiện hồ sơ tài chính, hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn tín dụng” ngày 11/9 tại Hà Nội, chuyên gia Vũ Đông - Giám đốc vận hành Công ty Cổ phần LLead Capital, Thành viên Ban Cố vấn Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam đã có bài tham luận chuyên sâu về những vướng mắc của doanh nghiệp khi tìm kiếm nguồn vốn và giải pháp tháo gỡ.

Chuyên gia cho rằng, nhiều doanh nghiệp thường mất phương hướng ngay từ bước đầu khi tìm vốn. Thay vì xác định nhu cầu và mục đích sử dụng vốn, doanh nghiệp thường đặt câu hỏi vay ngân hàng nào, đơn vị nào cho vay hoặc có thể tiếp cận nguồn vốn nào.

Quy trình tiếp cận vốn cần bắt đầu từ nhu cầu kinh doanh, sau đó xác định nhu cầu vốn, nguồn vốn và lựa chọn nguồn vốn phù hợp. Việc xác định sai nguồn vốn hoặc không rõ thời điểm cần vốn có thể khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian, công sức để chuẩn bị hồ sơ nhưng vẫn khó tiếp cận nguồn vốn phù hợp.

"Trước khi tiếp cận vốn, doanh nghiệp phải xác định rõ cần vốn để làm gì, bao nhiêu, lấy nguồn từ đâu và làm sao tạo được niềm tin với bên cấp vốn", chuyên gia Vũ Đông khuyến nghị.

Theo chuyên gia, một trong những yêu cầu quan trọng là doanh nghiệp phải chứng minh khoản vốn huy động sẽ tạo ra kết quả như thế nào. Tùy mục tiêu, vốn có thể được sử dụng để mở rộng thị trường, đầu tư sản xuất, tạo lợi nhuận hoặc mở rộng tác động xã hội. Doanh nghiệp cần làm rõ vốn được sử dụng ra sao, tạo ra giá trị gì và khả năng hoàn trả cho bên cấp vốn.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần quản lý tốt vốn kinh doanh, tài sản và dòng tiền. Trong đó, hàng tồn kho cũng là một dạng tài sản cần được tính toán trong kế hoạch sử dụng vốn. Với những ngành có tính mùa vụ, việc dự báo chu kỳ thị trường và chủ động nguồn hàng có thể giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu quả sử dụng vốn.

Chuẩn hóa dữ liệu, chọn đúng nguồn vốn

Một điểm được chuyên gia Vũ Đông lưu ý là tính minh bạch trong quản trị tài chính. Doanh nghiệp cần chú trọng quản trị dòng tiền và tách bạch tài chính doanh nghiệp với tài chính cá nhân.

Tình trạng doanh nghiệp sử dụng lẫn tài khoản doanh nghiệp và tài khoản cá nhân từng khá phổ biến, gây khó khăn cho việc đánh giá thực chất hoạt động kinh doanh. Việc tách bạch tài chính giúp doanh nghiệp kiểm soát dòng tiền tốt hơn, đồng thời nâng cao tính minh bạch khi làm việc với các tổ chức cấp vốn.

Khi các trụ cột tài chính được xác định rõ, doanh nghiệp có thể xây dựng bảng đánh giá để tự kiểm tra mức độ sẵn sàng và sức khỏe tài chính trước khi tìm kiếm nguồn vốn.

Cùng với đó, công nghệ tài chính (Fintech) đang mở thêm công cụ hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá tình hình tài chính và tiếp cận vốn. Trước đây doanh nghiệp thường phải nhờ chuyên gia tài chính hoặc trao đổi trực tiếp với ngân hàng để đánh giá tình hình, trong khi các công cụ Fintech có thể hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện một số bước ngay trên nền tảng số.

Ông Vũ Đông cho biết trong năm 2024-2025, một đơn vị Fintech đã hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam với dư nợ khoảng 13.000 tỷ đồng mỗi năm. Điều này cho thấy Fintech đang trở thành một kênh đáng chú ý trong hệ sinh thái cung cấp vốn cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vốn không chỉ phụ thuộc vào các chỉ số tài chính. Yếu tố phi tài chính cũng đóng vai trò quan trọng và doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực quản trị, tính minh bạch và khả năng chứng minh hiệu quả sử dụng vốn.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần hiểu "khẩu vị" của từng bên cấp vốn. Với ngân hàng thương mại, trọng tâm thẩm định là khả năng thu hồi vốn, khả năng trả nợ và dòng tiền vận hành. Trong khi đó, nhà đầu tư và quỹ đầu tư thường quan tâm nhiều hơn đến tiềm năng tăng trưởng, quy mô thị trường và giá trị doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa có tiềm năng tăng trưởng, các quỹ đầu tư mạo hiểm cũng là một nguồn vốn có thể cân nhắc.

"Lựa chọn đúng nguồn vốn, chuẩn hóa hồ sơ và minh bạch dữ liệu không chỉ giúp doanh nghiệp tăng khả năng tiếp cận vốn mà còn hạn chế việc phải mất nhiều thời gian tìm kiếm những nguồn vốn không phù hợp. Đây là bước quan trọng để doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình huy động vốn", ông Đông khuyến nghị.