Việt Nam có cơ hội thành trung tâm công nghệ AI khu vực

Thông tin được chia sẻ tại hội thảo “Kết nối cung cầu công nghệ về sản phẩm ứng dụng AI” do Cục Thông tin, Thống kê, Viện phát triển bền vững và kinh tế số, Chi hội Doanh nhân Xúc tiến Thương mại Quốc tế và Trung tâm Giao dịch Công nghệ xanh, Đổi mới sáng tạo và Phát triển bền vững phối hợp tổ chức sáng 19/5.

Bà Anna Nguyễn - Phó Chủ tịch Liên minh Thương mại điện tử xuyên biên giới toàn cầu (ACBC Global) phát biểu tại sự kiện.

Theo bà Anna Nguyễn, thế giới đang bước vào cuộc tái phân bổ công nghệ lớn nhất kể từ khi Internet ra đời. Nếu trước đây lợi thế cạnh tranh quốc gia đến từ tài nguyên hay lao động giá rẻ, thì trong kỷ nguyên mới, quyền lực kinh tế được quyết định bởi dữ liệu, hạ tầng số và khả năng kết nối toàn cầu. AI đang trở thành hạ tầng chiến lược, tái định hình mọi doanh nghiệp và có thể đóng góp hàng ngàn tỷ USD cho nền kinh tế toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam không nên định vị mình chỉ là một công xưởng sản xuất hay một thị trường tiêu dùng đang phát triển. Thay vào đó, Việt Nam hoàn toàn có thể hướng tới vị trí cao hơn: trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo AI, trung tâm kết nối công nghệ số, logistics số và phát triển nhân lực của khu vực ASEAN.

Bà Anna Nguyễn cho rằng, Việt Nam hiện sở hữu 4 lợi thế cấu trúc quan trọng mà rất ít quốc gia có được cùng lúc.

Đầu tiên là vị trí địa lý và vị trí giao thoa trong chuỗi giá trị mới. Việt Nam nằm ở điểm giao của ba dòng chảy lớn gồm dòng chảy công nghệ từ các nước phát triển, dòng chảy thị trường tiêu dùng ASEAN, và dòng chảy sản xuất - logistics từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhờ đó, Việt Nam có thể trở thành trạm kết nối (hub) tiếp nhận công nghệ toàn cầu, thử nghiệm trên nền kinh tế thực và thương mại hóa trong thị trường nội địa đồng thời mở rộng ra toàn khu vực ASEAN.

Tiếp theo là khả năng thích ứng và thương mại hóa mô hình số nhanh. Các thế hệ doanh nhân trẻ và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam có tốc độ nắm bắt công nghệ, triển khai mô hình bán hàng trên mạng xã hội, livestream, logistics và thanh toán số cực kỳ nhanh chóng.

Cùng với đó, sự kết hợp đồng thời giữa năng lực sản xuất, logistics, thương mại điện tử và hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam tạo ra môi trường lý tưởng để phát triển các giải pháp AI ứng dụng sâu vào chuỗi cung ứng, sản xuất và logistics.

Cuối cùng, Việt Nam là môi trường thử nghiệm (Testbed) lý tưởng cho các ứng dụng AI ở ASEAN. Với quy mô 100 triệu dân, tốc độ số hóa nhanh, chi phí cạnh tranh và hành vi tiêu dùng tương đồng với khu vực, Việt Nam là thị trường tối ưu để thử nghiệm các mô hình AI.

Để tận dụng các lợi thế, vươn lên trở thành một trung tâm công nghệ trong chuỗi cung ứng công nghệ số toàn cầu, bà Anna Nguyễn đề xuất các hành động chiến lược toàn diện.

Trước tiên, cần đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực AI, xây dựng các trung tâm nghiên cứu và phát triển AI. Ngoài ra, cần đầu tư mạnh vào hạ tầng số và hạ tầng kiến trúc AI, đặc biệt là trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, logistics số cũng như hạ tầng kết nối xuyên biên giới.

Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát về AI cởi mở để thu hút các startup, quỹ đầu tư và hệ sinh thái công nghệ toàn cầu.

Việc phổ cập AI cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) cũng cần được quan tâm khi SME chiếm 90 - 95% tổng số doanh nghiệp. AI phải trở thành công cụ phổ cập cho nhóm này nhằm tạo ra sự chuyển đổi thực sự cho nền kinh tế.

Xây dựng nền kinh tế tích hợp AI toàn diện, hướng đến một mô hình tích hợp AI xuyên suốt từ logistics, sản xuất, thương mại đến quản lý nhà nước thay vì chỉ ứng dụng đơn lẻ.

Trong kỷ nguyên AI, quốc gia chiến thắng không nhất thiết phải là quốc gia lớn nhất, mà là quốc gia có khả năng kết nối nhanh nhất và tạo ra một hệ sinh thái thương mại hóa công nghệ hoàn chỉnh. Bằng việc tận dụng các lợi thế chiến lược và có định hướng phát triển bài bản, Việt Nam đang nắm trong tay cơ hội vàng để bứt phá, trở thành trung tâm công nghệ số và AI hàng đầu ASEAN trong thập kỷ mới.