Ngành ngân hàng xây 'lá chắn số' sớm để bảo vệ khách hàng

“Lá chắn số” bảo vệ tài sản và niềm tin người dùng

Trong bối cảnh dịch vụ ngân hàng số phát triển mạnh và giao dịch điện tử trở thành thói quen của hàng chục triệu khách hàng, nguy cơ gian lận trực tuyến cũng gia tăng. Từ việc giả mạo đối tác trong giao dịch đặt mua hàng đến mạo danh thương hiệu ngân hàng nhằm chiếm đoạt tiền, các phương thức lừa đảo trở nên ngày càng tinh vi, đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải tăng cường phòng ngừa và ứng phó.

Mới đây, một doanh nghiệp tại TP HCM đã bị đối tượng mạo danh đối tác yêu cầu chuyển tiền hơn 145 triệu đồng. Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đã nhanh chóng rà soát và phong tỏa giao dịch trước khi khoản tiền rời khỏi hệ thống, qua đó giúp doanh nghiệp giữ lại tài sản. Theo ngân hàng cho biết, chỉ trong 9 tháng đầu năm 2025, ACB đã ngăn chặn hơn 30.000 giao dịch có dấu hiệu lừa đảo và bảo vệ an toàn hơn 2.000 tỷ đồng tài sản của khách hàng.

Đây được coi là một phần của “lá chắn số” do các ngân hàng xây dựng nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các tình huống bất thường trong giao dịch. Các cảnh báo được gửi tới khách hàng qua ứng dụng và kênh truyền thông chính thức, giúp người dùng nâng cao khả năng tự bảo vệ khi giao dịch trực tuyến.

Không chỉ riêng ACB, nhiều ngân hàng khác cũng chủ động triển khai hệ thống dữ liệu cảnh báo gian lận theo quy định tại Thông tư 17/2024/TT-NHNN, trong đó các nhà băng cung cấp thông tin tài khoản có dấu hiệu bất thường theo yêu cầu của cơ quan quản lý. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng mạng lưới giám sát giao dịch an toàn.

Mở rộng hệ thống cảnh báo và phối hợp liên ngành

Được triển khai bởi Ngân hàng Nhà nước (NHNN), hệ thống cảnh báo tài khoản gian lận (SIMO) là một trong những giải pháp công nghệ chủ chốt nhằm tạo “lá chắn số” cho khách hàng. Sau hơn 5 tháng thí điểm, hệ thống đã ghi nhận giúp ngăn chặn hơn 1.790 tỷ đồng có dấu hiệu đáng ngờ, tránh thiệt hại cho khoảng 468.000 khách hàng tham gia sử dụng dịch vụ ngân hàng số. Hiện có 8 ngân hàng đã bắt đầu ứng dụng SIMO và dự kiến mở rộng tới toàn bộ hệ thống trong thời gian tới.

 

Theo đại diện một số nhà băng triển khai SIMO, mô hình này giúp nhận diện các tài khoản thụ hưởng có hành vi bất thường ngay từ đầu, hỗ trợ kịp thời để ngăn chặn các giao dịch rủi ro trước khi hoàn tất. Nhờ đó, khách hàng khi thực hiện thanh toán online, chuyển tiền trực tuyến có thêm lớp kiểm soát bảo vệ tài sản và hạn chế tối đa thiệt hại từ các kịch bản gian lận mới.

Các ngân hàng lớn như VietinBank, Vietcombank cũng tích cực rà soát và phát hiện hành vi gian lận trên hệ thống, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng xây dựng kho dữ liệu tài khoản nghi ngờ gian lận để hỗ trợ phát hiện sớm các rủi ro. Cơ chế trao đổi thông tin và phối hợp xử lý giữa các tổ chức tín dụng và cơ quan quản lý được đánh giá là nhân tố quan trọng giúp tạo môi trường giao dịch điện tử an toàn hơn cho người dùng.

Giữa làn sóng tội phạm công nghệ cao với hàng nghìn vụ lừa đảo mỗi năm, việc củng cố an toàn giao dịch và xây dựng cơ chế bảo vệ khách hàng từ sớm được xem là nhiệm vụ cấp bách của toàn ngành ngân hàng. Các giải pháp cảnh báo giao dịch đáng ngờ, cùng hệ thống SIMO và phối hợp liên ngành không chỉ bảo vệ tài sản người dùng mà còn góp phần duy trì niềm tin xã hội đối với thanh toán số - một trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế số.