Thanh Hóa đẩy mạnh tưới tiết kiệm, nông dân giảm 80% công lao động

Tại khu Đồng Thượng, tổ dân phố Tào Sơn, phường Ngọc Sơn, tình trạng thiếu nước tưới kéo dài nhiều năm khiến sản xuất nông nghiệp gặp không ít khó khăn. Đây là khu vực đất pha cát, hiệu quả canh tác thấp, nhiều diện tích bị bỏ hoang do thiếu nguồn nước phục vụ sản xuất.

Nhận thấy tiềm năng đất đai bị lãng phí, anh Lê Đình Hà - Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp công nghệ cao Global Group đã huy động nguồn lực tích tụ, tập trung 60ha đất để phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Nhiều loại cây trồng như bí xanh, chuối tiêu hồng, rau màu từng được đưa vào thử nghiệm nhưng hiệu quả chưa đạt kỳ vọng do khó khăn về nước tưới.

Theo anh Hà, muốn sản xuất hiệu quả trên vùng đất khô hạn thì ngoài chủ động nguồn nước còn phải sử dụng nước hợp lý. Vì vậy, HTX đã đầu tư hàng tỷ đồng lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt đến từng luống cây. Chỉ cần vận hành khoảng một giờ, toàn bộ diện tích đều được cung cấp lượng nước phù hợp, giúp duy trì độ ẩm ổn định và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng cho cây trồng.

Diện tích sản xuất của HTX nông nghiệp công nghệ cao Global Group tại phường Ngọc Sơn được đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm nước. Ảnh: Báo Thanh Hóa.

Điểm nổi bật của hệ thống là có thể kết hợp tưới nước và bón phân cùng lúc. Phân bón được hòa tan trong nước rồi dẫn trực tiếp tới gốc cây thông qua hệ thống tưới nhỏ giọt. Phương pháp này giúp giảm đến 30% lượng phân bón so với cách truyền thống, đồng thời hạn chế thất thoát và ô nhiễm môi trường.

Ngoài ra, công nghệ tưới tiết kiệm còn giúp giảm tới 80% công lao động do người dân có thể chủ động điều chỉnh vùng tưới, lượng nước và thời gian tưới phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng.

Tại xã Hồ Vương, gia đình bà Mai Thị Cương, thôn Hải Tiến là một trong những hộ tiên phong ứng dụng công nghệ tưới hiện đại kết hợp sản xuất trong nhà màng, nhà lưới. Với 1.000m2 nhà lưới, gia đình bà lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt công nghệ Israel cùng các cảm biến đo nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng để tự động điều chỉnh chế độ tưới phù hợp.

Hệ thống còn được kết nối với điện thoại thông minh, cho phép điều khiển tưới nước từ xa thông qua internet. Theo bà Cương, công nghệ tự động không chỉ giảm công sức lao động mà còn giúp cây trồng được chăm sóc đúng kỹ thuật, đúng thời điểm, từ đó nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế vượt trội so với phương thức sản xuất truyền thống.

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa, đến tháng 5/2026, toàn tỉnh có khoảng 40.000ha sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm. Trong đó, diện tích lúa đạt 20.135ha, rau màu 13.720ha, cây ăn quả và các loại cây trồng khác 6.145ha.

Các mô hình tưới tiết kiệm như tưới phun, tưới nhỏ giọt, tưới thấm, tưới ngầm cục bộ hay tưới ướt khô xen kẽ đã giúp giảm từ 70 đến 80% công lao động, tiết kiệm từ 60 đến 80% lượng nước, đồng thời nâng giá trị sản xuất và thu nhập thêm từ 20 đến 40% so với phương thức canh tác truyền thống.

Tuy nhiên, theo ngành nông nghiệp địa phương, rào cản lớn nhất hiện nay là chi phí đầu tư ban đầu còn khá cao, dao động từ 100 - 200 triệu đồng/ha, vượt khả năng tài chính của nhiều hộ nông dân nhỏ lẻ.

Để mở rộng diện tích ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, các địa phương tại Thanh Hóa đang linh hoạt triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ vốn, đồng thời nhân rộng những mô hình hiệu quả nhằm thúc đẩy phát triển nền nông nghiệp hiện đại, thông minh và bền vững.