Doanh nghiệp truyền thống gặp khó trong tiếp cận công nghệ

Đây là vấn đề được các đại biểu, doanh nghiệp chia sẻ tại hội thảo “Thúc đẩy kết nối cung - cầu công nghệ” do Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học & Công nghệ) tổ chức sáng 20/5 tại Hà Nội.

Trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực trung tâm của tăng trưởng kinh tế, việc thúc đẩy kết nối cung - cầu công nghệ, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với cộng đồng doanh nghiệp.

Bà Trần Thị Ngọc Hà - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, thời gian qua, thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Cục Đổi mới sáng tạo đã triển khai nhiều nhiệm vụ nhằm thúc đẩy phát triển thị trường khoa học công nghệ, tăng cường ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu từ viện, trường tới doanh nghiệp.

“Hiện cả nước có 20 sàn giao dịch khoa học và công nghệ, trong đó sàn giao dịch quốc gia do Cục Thông tin Thống kê quản lý. Việc thúc đẩy kết nối cung - cầu công nghệ thông qua các tổ chức trung gian là rất quan trọng để đưa kết quả nghiên cứu từ viện, trường đến với doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin và ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất, kinh doanh”, bà Hà nhấn mạnh.

Cũng theo lãnh đạo Cục Đổi mới sáng tạo, việc công bố hơn 100 công nghệ lên sàn giao dịch khoa học và công nghệ quốc gia với sự hỗ trợ của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam sẽ góp phần tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong kết nối công nghệ giữa viện, trường và doanh nghiệp trên phạm vi cả nước.

Giới thiệu danh mục 112 công nghệ sẵn sàng chuyển giao lên sàn giao dịch khoa học và công nghệ quốc gia, PGS, TS Phan Tiến Dũng – Trưởng ban Khoa học và Công nghệ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho rằng, đây sẽ là nguồn dữ liệu quan trọng giúp doanh nghiệp tìm kiếm công nghệ phù hợp, đồng thời mở rộng cơ hội thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.

Tuy nhiên, từ góc độ doanh nghiệp, bài toán tiếp cận công nghệ phù hợp vẫn còn nhiều rào cản.

Chia sẻ tại hội thảo, bà Đỗ Thị Loan Phượng - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nam dược Đại Phú An cho biết, doanh nghiệp hiện đang phát triển theo mô hình hệ sinh thái gồm vùng trồng dược liệu, nhà máy sản xuất y học cổ truyền, trung tâm ứng dụng y học cổ truyền và khu nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe. Trong bối cảnh nhu cầu phát triển mới và yêu cầu tiêu chuẩn hóa ngày càng cao, doanh nghiệp đang hướng tới xây dựng nhà máy đạt chuẩn GMP.

Tuy nhiên, theo bà Phượng, quá trình tìm kiếm công nghệ phù hợp gặp rất nhiều khó khăn khi phần lớn các giải pháp được đề xuất đều là công nghệ nhập khẩu với chi phí lớn.

“Chúng tôi đã hoàn thiện chủ trương đầu tư nhà máy GMP từ khoảng 2 năm trước. Tuy nhiên, hầu hết các công nghệ được giới thiệu đều là công nghệ nước ngoài với chi phí rất cao, gây áp lực lớn cho doanh nghiệp. Chúng tôi mong muốn tìm kiếm được công nghệ phù hợp ngay tại thị trường Việt Nam thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu”, bà Phượng chia sẻ.

Không chỉ khó khăn về chi phí, doanh nghiệp còn gặp thách thức lớn trong việc tiếp cận nhân lực công nghệ cao và chuyên gia thẩm định công nghệ. Theo đại diện Đại Phú An, với đặc thù là doanh nghiệp truyền thống hoạt động tại địa phương miền núi như Lào Cai, việc thu hút chuyên gia, kỹ sư công nghệ từ các viện nghiên cứu, trường đại học hay doanh nghiệp lớn về làm việc là không dễ dàng.

Bên cạnh nhu cầu đổi mới công nghệ trong sản xuất, Đại Phú An cũng mong muốn ứng dụng công nghệ vào lĩnh vực điều trị và trị liệu y học cổ truyền. Hiện nay, hoạt động thăm khám của doanh nghiệp vẫn chủ yếu dựa vào phương pháp truyền thống như bắt mạch, kê đơn, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của bác sĩ và lương y. Điều này khiến việc chuẩn hóa dữ liệu, đánh giá hiệu quả điều trị và xây dựng hệ thống dữ liệu cận lâm sàng gặp nhiều hạn chế.

“Chúng tôi kỳ vọng có thể tìm được các giải pháp công nghệ hỗ trợ lương y, bác sĩ trong suốt quá trình thăm khám, điều trị và trị liệu, đồng thời hỗ trợ thu thập, phân tích dữ liệu để nâng cao hiệu quả điều trị cũng như hiệu suất làm việc của đội ngũ kỹ thuật viên chăm sóc sức khỏe”, bà Phượng cho biết.

Ở góc độ tổ chức trung gian kết nối cung - cầu công nghệ, ông Nguyễn Văn Thành - Giám đốc Trung tâm Thúc đẩy phát triển thị trường khoa học và công nghệ cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý và cơ chế hỗ trợ kết nối, tư vấn, đánh giá, chuyển giao công nghệ theo hướng thực chất, thuận lợi hơn cho doanh nghiệp triển khai.

Theo ông Thành, cần xây dựng bộ tiêu chí và biểu mẫu chuẩn hóa thông tin nhu cầu công nghệ, đồng thời định kỳ rà soát, cập nhật dữ liệu để duy trì nguồn dữ liệu “sạch - sống”, phục vụ hiệu quả cho hoạt động kết nối cung - cầu công nghệ.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh phát triển các tổ chức trung gian, mạng lưới chuyên gia tư vấn chuyên sâu theo ngành, lĩnh vực; tăng cường khảo sát thực tế, hỗ trợ đào tạo, cải tiến hiện trường và tư vấn doanh nghiệp lựa chọn công nghệ phù hợp.

Đại diện Trung tâm Thúc đẩy phát triển thị trường khoa học và công nghệ cũng kiến nghị tăng cường cơ chế hỗ trợ tài chính cho hoạt động thử nghiệm, đánh giá công nghệ và xây dựng các mô hình trình diễn, chuyển giao công nghệ. Đồng thời thúc đẩy liên kết giữa viện, trường, doanh nghiệp và tổ chức trung gian nhằm phát triển thị trường khoa học và công nghệ hiệu quả hơn trong thời gian tới.