Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi bổ sung nhiều hành vi bị cấm

Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), sau 15 năm thi hành luật hiện hành. Theo cơ quan soạn thảo, nhiều quy định đã bộc lộ bất cập, không còn phù hợp với thực tiễn quản lý và hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Một trong những bất cập là quy định bắt buộc mọi thực phẩm chế biến bao gói sẵn phải đăng ký bản công bố hợp quy trước khi lưu thông. Bộ Y tế cho rằng yêu cầu này không khả thi do thực phẩm là nhóm sản phẩm đặc biệt với sự đa dạng về hình thức và thể loại. Không chỉ cơ quan quản lý ở Việt Nam mà cả quốc tế như Ủy ban Tiêu chuẩn Thực phẩm quốc tế (CODEX) cũng không thể ban hành đầy đủ các tiêu chuẩn cho tất cả các sản phẩm thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn mà chỉ ban hành được tiêu chuẩn kỹ thuật đối với một số phân nhóm đặc thù trong thực phẩm như sữa, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt.

Dự thảo cũng chỉ ra nhiều khoảng trống trong quản lý như chưa có quy định bắt buộc áp dụng giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu Thực hành sản xuất tốt (GMP) đối với một số nhóm thực phẩm có nguy cơ cao; chưa có quy định đầy đủ về thu hồi giấy phép khi doanh nghiệp sử dụng hồ sơ giả, công bố sai hoặc sản xuất, kinh doanh hàng giả, thực phẩm chứa chất cấm.

Ngoài ra, luật hiện hành chưa quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đứng tên công bố sản phẩm, gây khó khăn cho công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Việc quản lý, truy xuất nguồn gốc thực phẩm bằng mã vạch, mã QR và kết nối dữ liệu với các hệ thống quản lý quốc gia cũng chưa được quy định đầy đủ.

 

Theo Bộ Y tế, việc sửa luật nhằm khắc phục những bất cập nêu trên, đồng thời tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, phân cấp quản lý, tăng cường hậu kiểm, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Dự thảo bổ sung nguyên tắc quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi cung ứng, từ sản xuất, chăn nuôi, trồng trọt, chế biến đến lưu thông và tiêu dùng. Thực phẩm sẽ được giám sát trong toàn bộ quá trình lưu thông trên thị trường, phục vụ truy xuất nguồn gốc và kiểm soát rủi ro.

Cơ quan soạn thảo cũng bổ sung nguyên tắc quản lý dựa trên cơ sở dữ liệu an toàn thực phẩm thống nhất từ trung ương đến địa phương, làm nền tảng cho hoạt động quản lý, thanh tra, giám sát và truy xuất nguồn gốc.

 

Đối với doanh nghiệp, dự thảo khẳng định kinh doanh thực phẩm là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tổ chức, cá nhân kinh doanh phải chịu trách nhiệm về chất lượng, an toàn đối với sản phẩm do mình đưa ra thị trường.

Dự thảo đồng thời bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có quảng cáo thực phẩm dinh dưỡng y học và sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ dưới 36 tháng tuổi; sử dụng hình ảnh, danh nghĩa của cơ sở y tế, nhân viên y tế hoặc ý kiến người bệnh để quảng cáo thực phẩm.

Các hành vi bị cấm khác gồm sử dụng nguyên liệu không bảo đảm an toàn hoặc không rõ nguồn gốc để sản xuất thực phẩm; sử dụng phụ gia, hóa chất ngoài danh mục hoặc vượt giới hạn cho phép; kinh doanh thực phẩm giả, thực phẩm chứa chất cấm, thực phẩm hết hạn, không rõ nguồn gốc hoặc không đáp ứng tiêu chuẩn công bố…

 

Dự thảo cũng nghiêm cấm giả mạo kết quả kiểm nghiệm, che giấu sự cố an toàn thực phẩm, kinh doanh tại cơ sở không đủ điều kiện an toàn thực phẩm, đăng tải thông tin sai lệch gây thiệt hại cho doanh nghiệp và người tiêu dùng, cũng như sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để kinh doanh thức ăn đường phố…

Sau khi tiếp thu ý kiến người dân và các tổ chức, Bộ Y tế sẽ hoàn thiện dự thảo,trình cấp có thẩm quyền xem xét.