Phó Thủ tướng: 'Không để vướng mắc làm ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp’

Doanh nghiệp gặp khó vì khâu thực thi

Báo cáo từ Bộ Tài chính cho thấy, trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng quy mô miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất đạt khoảng 173.600 tỷ đồng. Chi phí tuân thủ thủ tục thuế cũng giảm khoảng 51% so với năm 2024 (tương đương tiết kiệm 4.400 tỷ đồng).

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng. Ảnh: Chinhphu.vn.

Dù vậy, phản ánh từ Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng các hiệp hội doanh nghiệp cho thấy rào cản thực tế vẫn rất lớn. Doanh nghiệp hiện lo ngại nhất về tính chắc chắn của nghĩa vụ thuế, hải quan, đặc biệt là nguy cơ những nghĩa vụ đã được xác nhận hoàn thành có thể bị xác định lại sau nhiều năm. Bên cạnh đó là tình trạng cùng một quy định nhưng cách hiểu, áp dụng lại thiếu thống nhất giữa các cơ quan, địa phương và lĩnh vực quản lý; ranh giới giữa sai sót do rủi ro khách quan và hành vi vi phạm chưa rõ ràng; cùng những ách tắc kéo dài trong hoàn thuế VAT…

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhìn nhận vướng mắc lớn nhất hiện nay nằm ở khâu thực thi. "Trọng tâm lúc này không còn là ban hành thêm chính sách, mà là thực thi thống nhất và giải quyết đến cùng các vướng mắc", ông nhấn mạnh.

Để tháo gỡ thực chất các khó khăn, vướng mắc, Phó Thủ tướng yêu cầu thực hiện nghiêm nguyên tắc: Một thông tin chỉ yêu cầu doanh nghiệp cung cấp một lần. Các cơ quan nhà nước phải chủ động chia sẻ, khai thác dữ liệu của nhau, tuyệt đối không yêu cầu doanh nghiệp nộp lại những thông tin mà hệ thống quản lý đã có.

Cơ quan quản lý phải chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với nhóm doanh nghiệp tuân thủ tốt. Mọi kiến nghị phải được giải quyết theo nguyên tắc "5 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ trách nhiệm, rõ kết quả). Cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm phối hợp xử lý dứt điểm hồ sơ, không đùn đẩy khiến doanh nghiệp phải "đi vòng" để tìm cách giải quyết.

Yêu cầu xử lý vướng mắc được phản ánh nhiều trước ngày 31/8

Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính khẩn trương xử lý hoặc ban hành hướng dẫn thống nhất trước ngày 31/8/2026 đối với các nhóm vướng mắc được doanh nghiệp phản ánh nhiều như hoàn thuế VAT, hóa đơn điện tử, chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, ưu đãi thuế và giao dịch liên kết. Trong năm 2026, ngành thuế phải sớm nghiên cứu triển khai hoàn thuế VAT tự động dựa trên quản trị rủi ro.

Quy trình phối hợp liên bộ cũng được siết chặt bằng thời hạn cụ thể. Khi nhận đề nghị phối hợp từ Bộ Tài chính, các bộ, ngành liên quan phải cử đầu mối xử lý trong 3 ngày làm việc và phải có ý kiến phản hồi bằng văn bản trong 7 ngày.

Tại các địa phương, người đứng đầu cơ quan Thuế và Hải quan phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng nhũng nhiễu, đùn đẩy, né tránh hoặc chậm trễ hồ sơ mà không có lý do chính đáng.