Chuyển từ hỗ trợ sang phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa

Theo chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, chiều 29/10, Quốc hội sẽ thảo luận dự án Luật Phát triển DNNVV, thay thế Luật Hỗ trợ DNNVV năm 2017.

Việc xây dựng dự án luật nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế tư nhân; khắc phục những hạn chế, bất cập trong các quy định hiện hành và luật hóa các cơ chế, chính sách lớn tại Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội.

Với khu vực chiếm trên 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động cả nước, việc hoàn thiện khung pháp lý được kỳ vọng tạo điều kiện để DNNVV nâng cao năng lực cạnh tranh, năng suất lao động, đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước, quốc tế.

Dự thảo luật đánh dấu bước chuyển từ tư duy “hỗ trợ” sang “phát triển”, lấy doanh nghiệp làm trung tâm và gắn hỗ trợ nguồn lực với nâng cao năng lực tự chủ, năng suất, sức cạnh tranh.

Chính sách được thiết kế theo nhu cầu, có trọng tâm, trọng điểm và thời hạn, gắn với lộ trình phát triển từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, từ doanh nghiệp siêu nhỏ lên nhỏ, từ nhỏ lên vừa và từ vừa lên lớn.

Đồng thời, phương thức tổ chức thực hiện được đổi mới theo hướng quản lý dựa trên dữ liệu và kết quả, đẩy mạnh số hóa, liên thông dữ liệu, tinh giản thủ tục, tăng cường hậu kiểm và trách nhiệm giải trình. Nhà nước chuyển từ trực tiếp cung cấp hỗ trợ sang kiến tạo hệ sinh thái, dẫn dắt và huy động các nguồn lực phát triển doanh nghiệp.

Dự thảo đề xuất nhiều chính sách ưu đãi thiết thực. Về thuế và kế toán, dự thảo đề xuất nâng ngưỡng doanh thu lên 10 tỷ đồng để doanh nghiệp được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản; miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu cho DNNVV. Doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh cũng được đề xuất miễn một số phí, lệ phí đăng ký và cấp phép lần đầu.

Đối với tiếp cận nguồn vốn, dự thảo khuyến khích cấp vốn dựa trên phương án kinh doanh, dòng tiền và dữ liệu giao dịch, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp còn hạn chế về tài sản bảo đảm.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế phiếu hỗ trợ (voucher) để thanh toán một phần chi phí dịch vụ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ sử dụng miễn phí nền tảng số và phần mềm kế toán dùng chung. Doanh nghiệp có thể tiếp cận mặt bằng sản xuất tại khu công nghiệp, cụm công nghiệp thông qua cơ chế voucher.

Với nhóm hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, dự thảo hướng tới giảm chi phí gia nhập thị trường và chi phí tuân thủ sau chuyển đổi, đơn giản hóa thủ tục, hỗ trợ nền tảng số, dịch vụ kế toán và pháp lý. Đáng chú ý, doanh nghiệp một người được đề xuất áp dụng cơ chế quản trị tối giản, không bắt buộc có Chủ tịch công ty và kế toán trưởng, nhằm giảm chi phí vận hành.

Bên cạnh đó, dự thảo tập trung nguồn lực cho DNNVV khởi nghiệp sáng tạo, kinh doanh bền vững, tham gia chuỗi giá trị và mở rộng hoạt động kinh doanh quốc tế. Các chính sách hướng tới thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực nhà cung ứng và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường.

Dự thảo đồng thời đề xuất mở rộng cơ hội tham gia mua sắm sử dụng ngân sách nhà nước, phát triển thương mại điện tử và tăng cường liên kết giữa DNNVV với doanh nghiệp lớn. Việc hỗ trợ sẽ gắn với mục tiêu, chỉ tiêu và kết quả đầu ra cụ thể, bảo đảm thuận lợi trong triển khai, kiểm tra và đánh giá hiệu quả.