Chính phủ yêu cầu tăng cường điều hành giá, kiểm soát lạm phát cuối năm

Bảo đảm nguồn cung, xử lý đầu cơ và tăng giá bất hợp lý

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Công điện số 70/CĐ-TTg ngày 15/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá trong những tháng cuối năm 2026, góp phần kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra.

Theo đó, các bộ, ngành và địa phương phải theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường, chủ động phương án ứng phó với những yếu tố gây áp lực tăng giá trong những tháng cuối năm 2026.

Bộ Công Thương được giao theo dõi sát cung cầu và giá các mặt hàng năng lượng, xăng dầu, điện cùng hàng hóa thiết yếu thuộc lĩnh vực quản lý; chủ động phương án bảo đảm nguồn cung, điều tiết lưu thông, phân phối hàng hóa giữa các vùng, địa phương. Cơ quan này cần tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm về giá, cạnh tranh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Với nhóm lương thực, thực phẩm và nông sản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp các bộ, ngành, địa phương theo dõi tình hình sản xuất, nguồn cung, giá cả; thúc đẩy sản xuất, thu hoạch, lưu thông, phân phối, nhất là các mặt hàng phục vụ nhu cầu cuối năm và Tết Nguyên đán 2027. Các cơ quan liên quan cần có phương án khắc phục thiếu hụt nguồn cung cục bộ do thiên tai, dịch bệnh.

Đối với vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng và các bộ, ngành, địa phương phải theo dõi biến động giá, nâng cao chất lượng và tính kịp thời của việc công bố giá vật liệu. Các địa phương được yêu cầu quản lý chặt hoạt động khai thác mỏ khoáng sản, rà soát phương án khai thác, tránh thiếu hụt hoặc tăng giá bất hợp lý, ảnh hưởng đến tiến độ dự án, đặc biệt là dự án trọng điểm quốc gia và dự án quan trọng tại địa phương.

Các bộ, ngành, địa phương cũng phải bảo đảm nguồn cung thuốc, vật tư y tế, dịch vụ khám chữa bệnh, sách giáo khoa, hàng hóa và dịch vụ thiết yếu thuộc lĩnh vực quản lý; triển khai các chương trình bình ổn thị trường, kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại và hỗ trợ lưu thông hàng hóa.

Các bộ, ngành và địa phương phải rà soát phương án điều chỉnh, đánh giá đầy đủ mức độ cần thiết, thời điểm thực hiện và tác động đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI), đời sống người dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh và mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026.

Trường hợp cần tăng giá, cơ quan quản lý phải cân nhắc kỹ mức tăng và thời điểm trên cơ sở chi phí đầu vào, khả năng chi trả của người dân và mục tiêu kiểm soát lạm phát. Việc điều chỉnh phải đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục; hạn chế điều chỉnh nhiều mặt hàng cùng lúc hoặc tập trung vào những tháng cuối năm nếu có thể bố trí thời điểm phù hợp hơn.

Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác; điều hành lãi suất, tín dụng hợp lý, theo dõi tỷ giá và thị trường ngoại hối để hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu.

Yêu cầu 14 địa phương phân tích nguyên nhân CPI tăng cao

Theo số liệu thống kê, CPI bình quân cả nước 9 tháng đầu năm tăng 4,52% so với cùng kỳ 2025. Trong đó, 14 địa phương có mức tăng cao hơn bình quân chung, gồm Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Gia Lai, Huế, Tây Ninh, Khánh Hòa, Cà Mau, Đà Nẵng, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Vĩnh Long, Đồng Tháp và Đắk Lắk.

Thủ tướng yêu cầu các địa phương này khẩn trương phân tích nguyên nhân tăng giá theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ, làm rõ tác động từ nguồn cung, nhu cầu tiêu dùng, chi phí đầu vào, lưu thông, phân phối và các đợt điều chỉnh giá do Nhà nước định giá. Trên cơ sở đó, địa phương phải xác định nhóm hàng đóng góp chủ yếu vào mức tăng CPI, xây dựng giải pháp phù hợp và phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan.

Các địa phương có tốc độ tăng CPI thấp hơn mức bình quân cả nước cũng không được chủ quan, cần theo dõi sát diễn biến giá cả và cung cầu, nhất là các mặt hàng thiết yếu, nhóm hàng có nguy cơ tăng theo mùa vụ.

Công điện đồng thời yêu cầu tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết và công khai giá; tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ biến động bất thường như vận tải, lưu trú, du lịch, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế. Cơ quan chức năng phải chủ động kiểm tra yếu tố hình thành giá khi cần thiết, xử lý hành vi lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý, đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc gây gián đoạn nguồn cung.

Với hàng hóa có chi phí đầu vào giảm, cơ quan quản lý cần theo dõi diễn biến giá bán, khuyến khích doanh nghiệp điều chỉnh giá phù hợp với biến động chi phí và kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm.

Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương đánh giá diễn biến giá hàng hóa, dịch vụ và tác động đến CPI, tham mưu giải pháp điều hành giá phù hợp; đồng thời theo dõi, đôn đốc, tổng hợp báo cáo của các bộ, cơ quan, địa phương. Các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương phải báo cáo kịp thời khi xuất hiện biến động bất thường, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung hoặc áp lực tăng giá lớn, đề xuất giải pháp.

Công điện được ban hành trong bối cảnh CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, trong khi mục tiêu kiểm soát CPI bình quân cả năm 2026 ở mức khoảng 4,5%. Nhu cầu tiêu dùng cuối năm và dịp Tết dự kiến tăng, trong khi biến động địa chính trị, giá năng lượng, chi phí vận tải và nguy cơ gián đoạn nguồn cung tiếp tục tạo áp lực lên mặt bằng giá.