Cửa khẩu thông minh, Hải quan số hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí logistics

DNVN - Chi phí logistics ở mức cao đang trở thành một trong những rào cản lớn đối với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Trong bối cảnh đó, ngành Hải quan đẩy mạnh xây dựng Hải quan số, Cửa khẩu thông minh và các mô hình quản lý hiện đại nhằm rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics và tạo thuận lợi thương mại.

Hoàn thiện thể chế, gỡ rào cản để thúc đẩy logistics xanh / Doanh nghiệp logistics không thể chậm chân trước ‘sóng ngầm’ AI

Chi phí logistics vẫn là áp lực lớn

Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 15-16% trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, chi phí logistics của Việt Nam hiện vẫn chiếm khoảng 17% GDP, cao hơn nhiều nền kinh tế trong khu vực. Theo Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam giai đoạn 2025-2035, mục tiêu là đưa tốc độ tăng trưởng ngành đạt 12-15% mỗi năm, đồng thời giảm chi phí logistics xuống còn 12-15% GDP.

Ảnh minh họa.

Theo các chuyên gia, Việt Nam khó tác động đến biến động của cước vận tải quốc tế nhưng có thể nâng cao năng lực cạnh tranh bằng cách giảm chi phí logistics trong nước. Điều này đòi hỏi cải thiện đồng bộ từ hạ tầng, chất lượng dịch vụ đến quy trình thông quan.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, cơ quan Hải quan đang triển khai đề án Cảng biển thông minh và mô hình thông quan tập trung trên nền tảng số.

Theo mô hình này, phần lớn thủ tục được thực hiện trực tuyến, doanh nghiệp không phải tiếp xúc trực tiếp với cơ quan Hải quan. Việc số hóa quy trình giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ và tăng tính minh bạch.

Ông Vương Tuấn Nam - Phó Trưởng ban Giám sát quản lý về hải quan, cho biết xây dựng nền hành chính trên nền tảng số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Hải quan nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển thương mại và logistics.

Bên cạnh chuyển đổi số, ngành Hải quan cũng điều chỉnh một số chính sách theo hướng tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc sửa đổi cơ chế doanh nghiệp ưu tiên theo hướng bãi bỏ một số tiêu chí, qua đó mở rộng đối tượng có thể tiếp cận chính sách này.

Song song với đó, trước sự phát triển của các khu phi thuế quan và khu thương mại tự do, ngành Hải quan đang cập nhật các mô hình quản lý mới vào dự thảo Luật Hải quan nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo điều kiện triển khai các dịch vụ logistics hiện đại và thống nhất quy trình quản lý.

Đồng bộ với chiến lược logistics số

Việc phát triển Hải quan số và Cửa khẩu thông minh cũng được triển khai đồng bộ với chiến lược phát triển logistics của nhiều địa phương.

Chẳng hạn, tại Hải Phòng, địa phương đang thúc đẩy xây dựng mô hình cảng biển số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và tự động hóa trong quản lý cảng. Định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung giữa cảng biển, doanh nghiệp và cơ quan quản lý được kỳ vọng sẽ tăng khả năng kết nối, nâng cao tính minh bạch và tối ưu hoạt động của chuỗi cung ứng.

Các chuyên gia cho rằng, cùng với đầu tư hạ tầng và hoàn thiện chính sách, việc đẩy mạnh Hải quan số và Cửa khẩu thông minh sẽ góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục thay đổi.