Doanh nhân trẻ Gia Lai đề xuất giải pháp hỗ trợ vốn, mở rộng thị trường

Vốn khó tiếp cận, chi phí sản xuất gia tăng

Tỉnh đoàn Gia Lai vừa phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức diễn đàn “Lắng nghe dân nói” năm 2026. Chương trình thu hút hơn 200 đại biểu, trong đó có đại diện doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, doanh nhân trẻ và các sở, ngành. Các ý kiến tập trung vào vướng mắc khi khởi nghiệp và sản xuất.

Đây là một trong ba diễn đàn điểm cấp tỉnh thuộc hoạt động “Tháng nghe dân nói” năm 2026 của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai.

Với thanh niên nông thôn, ý tưởng kinh doanh có thể đã hình thành nhưng vốn để triển khai vẫn là thử thách. Bà Võ Minh Mơ - đại diện doanh nghiệp Quế An Lão cho biết nhiều người trẻ có phương án sản xuất khả thi song chưa có bất động sản đứng tên để thế chấp. Vì vậy, ngay cả những khoản vay từ 100 - 300 triệu đồng cũng khó tiếp cận, khiến kế hoạch khởi nghiệp phải trì hoãn.

Bà Mơ đề xuất nghiên cứu cơ chế cho vay dựa nhiều hơn vào tính khả thi của dự án, với sự tham gia thẩm định, giám sát của tổ chức Đoàn và Hội Doanh nhân trẻ. Theo kiến nghị này, việc đánh giá phương án kinh doanh cần được coi trọng bên cạnh điều kiện về tài sản bảo đảm, tạo thêm cơ hội cho thanh niên có năng lực nhưng ít vốn tích lũy.

Nếu người mới khởi nghiệp gặp trở ngại từ yêu cầu thế chấp, những doanh nghiệp đã hoạt động lại chịu sức ép đồng thời từ lãi vay và chi phí đầu vào. Đại diện Công ty TNHH Vĩnh Phát Quy Nhơn phản ánh lãi suất thực tế tại một số ngân hàng thương mại cổ phần vẫn cao, trong khi chính sách giảm lãi suất chỉ áp dụng cho một số lĩnh vực hoặc nhóm khách hàng đáp ứng điều kiện nhất định.

Áp lực còn đến từ giá nguyên vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, logistics, kho bãi và nhân công tăng, trong khi doanh thu không theo kịp. Biên lợi nhuận thu hẹp kéo theo khả năng tích lũy và tái đầu tư suy giảm. Doanh nghiệp mong các chương trình tín dụng có điều kiện tiếp cận phù hợp hơn với tình hình kinh doanh, thay vì để những cơ sở cần vốn lưu động tiếp tục gặp khó trong xoay xở dòng tiền.

Một doanh nhân trẻ tỉnh Gia Lai nêu vướng mắc.

Bài toán tài sản bảo đảm cũng xuất hiện ở những mô hình gắn sản xuất với bảo vệ rừng. Bà Mai Thị Mỹ Lâm - Giám đốc Hợp tác xã Dược liệu An Toàn, cho biết hợp tác xã muốn mở rộng vùng trồng dược liệu dưới tán rừng, kết hợp du lịch sinh thái nhưng khó vay vốn ngân hàng. Diện tích canh tác chủ yếu là đất nhận khoán bảo vệ rừng hoặc đất lâm nghiệp nên đơn vị không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để thế chấp. Bà Lâm đề nghị có hướng tiếp cận tín dụng phù hợp với tài sản hình thành trên đất và đặc thù bảo vệ rừng.

Có sản phẩm, vẫn khó tìm đầu ra bền vững

Ở chiều thị trường, các doanh nghiệp trẻ không chỉ cần cơ hội giới thiệu hàng hóa mà còn phải vượt qua nhiều điều kiện để có hợp đồng tiêu thụ ổn định. Đây là khoảng cách được bà Tô Thị Tiến Trâm - Ủy viên Ban Chấp hành Hội Doanh nhân trẻ tỉnh nhắc đến khi nói về việc đưa nông sản vào hệ thống bán lẻ hiện đại.

Ngành chức năng tỉnh Gia Lai trao đổi thông tin với các doanh nghiệp, doanh nhân.

Theo bà Trâm, một số doanh nghiệp đã kết nối, ký biên bản ghi nhớ với các chuỗi như GO!, Bách Hóa Xanh… nhưng số thỏa thuận chuyển thành hợp đồng cung ứng chính thức còn hạn chế. Mức chiết khấu, yêu cầu về bao bì, chứng nhận chất lượng và vốn lưu động khiến doanh nghiệp nhỏ khó đáp ứng đồng thời các điều kiện. Bà kiến nghị hỗ trợ hoàn thiện tiêu chuẩn sản phẩm, tăng kết nối với nhà bán lẻ để hoạt động xúc tiến thương mại tạo được đơn hàng thực tế, lâu dài.

Chi phí đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng cũng là trở ngại được ông Nguyễn Văn Bình - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh nêu ra. Theo ông, cơ sở chế biến nông sản mới khởi nghiệp phải dành khoản kinh phí đáng kể cho kiểm nghiệm mẫu, đánh giá và chứng nhận chất lượng trước khi tiếp cận siêu thị hoặc thị trường xuất khẩu. Với quy mô sản xuất nhỏ, những khoản chi này có thể vượt khả năng cân đối tài chính.

Ông Bình đề xuất hỗ trợ 50 - 70% chi phí kiểm nghiệm, chứng nhận cho cơ sở khởi nghiệp nông nghiệp dưới ba năm tuổi; đồng thời phát triển dịch vụ kiểm định tại địa phương để giảm thời gian và chi phí gửi mẫu đi xa. Theo hướng này, hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ là giới thiệu sản phẩm mà còn giúp họ đáp ứng các điều kiện cần thiết để tham gia thị trường.

Với sản phẩm thủ công, khó khăn lại nằm ở việc tìm đúng khách hàng và đối tác phát triển lâu dài. Công ty CP Gốm Heritage Vân Sơn đang sản xuất các dòng gốm mang bản sắc địa phương phục vụ quà tặng, trang trí kiến trúc và du lịch nhưng chưa có đầu ra ổn định. Doanh nghiệp đã xây dựng đề án phát triển du lịch làng gốm Vân Sơn, song theo phản ánh vẫn chưa nhận được quyết định phê duyệt chính thức.

Công ty mong được hướng dẫn hoàn thiện thủ tục, kết nối với đơn vị lữ hành, khách sạn, khu nghỉ dưỡng và nhà phân phối. Doanh nghiệp cũng tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược với nhu cầu vốn khoảng 10 tỷ đồng để phát triển dự án kết hợp sản xuất gốm, bảo tồn làng nghề và du lịch trải nghiệm. Với cơ sở này, mở rộng thị trường gắn liền với khả năng đưa giá trị văn hóa địa phương vào sản phẩm và dịch vụ du lịch.

Trong không khí dân chủ, thẳng thắn và cởi mở, diễn đàn ghi nhận 11 lượt ý kiến của đại diện doanh nghiệp, doanh nhân trẻ, hợp tác xã và thanh niên làm kinh tế, tập trung phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong đầu tư, sản xuất, kinh doanh; đồng thời đề xuất nhiều kiến nghị, sáng kiến và giải pháp thiết thực nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện phát triển.

Ông Trần Minh Sơn - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai, phát biểu kết luận diễn đàn.

Kết luận diễn đàn, ông Trần Minh Sơn - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai đề nghị các sở, ngành tiếp thu đầy đủ, phân loại từng nhóm kiến nghị, xác định rõ trách nhiệm và theo dõi quá trình giải quyết. Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh sẽ đưa nội dung này vào chương trình giám sát năm 2027, đồng thời tăng cường phản biện các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đầu tư và đổi mới sáng tạo.

Ông Sơn nhấn mạnh phương châm “nhân dân phản ánh - mặt trận lắng nghe - chính quyền giải quyết”, trong đó việc lắng nghe phải đi cùng trách nhiệm xử lý và phản hồi. Những kiến nghị chính đáng của doanh nghiệp, doanh nhân trẻ cần được chuyển đúng cơ quan có thẩm quyền, theo dõi đến khi có kết quả, để đối thoại thực sự góp phần tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, kinh doanh.