Gia Lai kết nối nguồn lực phát triển công nghệ lượng tử

Tối 28/7, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức lễ khai mạc Năm Lượng tử Gia Lai 2026 với chủ đề “Thời khắc đã đến – Sign of the Times”, kết hợp tổng kết và trao giải Cuộc thi Hackathon quốc tế về tính toán lượng tử vì mục tiêu phát triển xã hội (Quantathon Gia Lai 2026). Sự kiện mở đầu chuỗi hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của địa phương.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn phát biểu khai mạc.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn khẳng định việc lựa chọn công nghệ lượng tử không nhằm chạy theo xu hướng, mà xuất phát từ tầm nhìn dài hạn về nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu và mạng lưới hợp tác. Theo ông, “thời khắc đã đến” thể hiện quyết tâm chủ động chuẩn bị nền tảng để bước vào kỷ nguyên phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Lý giải câu hỏi “vì sao là Gia Lai?”, ông nhắc đến nền tảng gần hai thập kỷ của Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE). Dưới sự dẫn dắt của GS Trần Thanh Vân, GS Lê Kim Ngọc cùng cộng đồng khoa học quốc tế, ICISE đã đưa địa phương trở thành điểm gặp gỡ của nhiều nhà khoa học hàng đầu thế giới, tạo tiền đề cho hoạt động nghiên cứu, đào tạo và phổ biến tri thức.

Từ nền tảng đó, Gia Lai xác định Năm Lượng tử 2026 là bước khởi đầu xây dựng hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tỉnh tập trung vào năm trụ cột gồm phát triển nhân lực chất lượng cao; đầu tư hạ tầng nghiên cứu; thúc đẩy chuyển giao công nghệ và khởi nghiệp; lấy doanh nghiệp làm trung tâm; mở rộng hợp tác quốc tế.

Các đại biểu thực hiện nghi thức bấm nút khai mạc Năm Lượng tử Gia Lai 2026.

Các hội thảo, chương trình đào tạo, Quantathon và Trung tâm Giải mã lượng tử tại Trường Đại học Quang Trung được kỳ vọng đưa công nghệ mới đến gần hơn với trường học, doanh nghiệp và cộng đồng. Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh Gia Lai không đi nhanh bằng mọi giá, mà kiên trì xây dựng nền móng về con người, khoa học, công nghệ và hợp tác.

Trong khuôn khổ chương trình, các chuyên gia trong nước và quốc tế chia sẻ những góc nhìn về con đường phát triển công nghệ lượng tử.

Từ câu chuyện kính thiên văn, PGS.TS. Fumitaka Nakamura - Viện Thiên văn Quốc gia Nhật Bản đã chỉ ra mối liên hệ giữa khoa học cơ bản và đổi mới sáng tạo. Các công nghệ như cảm biến siêu dẫn, làm lạnh sâu và xử lý dữ liệu không chỉ phục vụ nghiên cứu vũ trụ mà còn mở đường cho điện toán lượng tử.

PGS.TS. Nguyễn Lương Quang - Giám đốc phụ trách Nghiên cứu và Phát triển VNQuantum nhấn mạnh cơ hội lượng tử thuộc về những quốc gia, địa phương bắt đầu chuẩn bị từ hôm nay. Ông Tim Smith - Điều phối viên Viện Lượng tử mở tại CERN, đề cập hợp tác mở, khả năng tiếp cận công bằng đối với tính toán lượng tử và triển vọng ứng dụng công nghệ vì mục tiêu phát triển xã hội.

Các tham luận cùng đặt ra yêu cầu kết nối nghiên cứu, đào tạo, khu vực công và doanh nghiệp để tri thức sớm được chuyển hóa thành giá trị.

PGS.TS. Fumitaka Nakamura - Viện Thiên Văn Quốc Gia Nhật Bản trình bày tham luận: “Kính thiên văn không chỉ là kính thiên văn: Từ khoa học cơ bản đến đổi mới sáng tạo”.

Trao biên bản ghi nhớ hợp tác giữa UBND tỉnh Gia Lai và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Tại chương trình cũng đã diễn ra nghi thức trao biên bản ghi nhớ hợp tác giữa UBND tỉnh Gia Lai và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030; giữa UBND tỉnh Gia Lai với Tổng công ty Viễn thông MobiFone về chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030.

Sở Khoa học và Công nghệ Gia Lai cùng VNQuantum ký kết phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử. Viện Lượng tử mở tại CERN và ICISE thiết lập khuôn khổ hợp tác; Quandela, OQI và Trường Đại học Quang Trung thống nhất phát triển chuỗi chương trình đào tạo tính toán lượng tử chuyên sâu. Những thỏa thuận này mở rộng mạng lưới đối tác trong nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ, tạo cơ sở để các cam kết được chuyển thành chương trình hành động cụ thể.

Trao giải cho đội thi đạt giải nhất cuộc thi Hackathon quốc tế về tính toán lượng tử vì mục tiêu phát triển xã hội (Quantathon Gia Lai 2026).

Dịp này, Ban tổ chức đã tổng kết và trao giải Cuộc thi Hackathon quốc tế về tính toán lượng tử vì mục tiêu phát triển xã hội (Quantathon Gia Lai 2026). Từ hơn 400 hồ sơ đăng ký của thí sinh trong và ngoài nước, Ban tổ chức đã lựa chọn 250 học viên tham gia chương trình đào tạo, 26 đội vào vòng chung kết và trao 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 2 giải Ba cùng 3 giải Khuyến khích cho các đội thi xuất sắc.

Bên cạnh đó, 4 đội có dự án nổi bật được Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) lựa chọn tham gia chương trình ươm tạo, tăng tốc khởi nghiệp với gói hỗ trợ trị giá hơn 500 triệu đồng mỗi đội; đồng thời Nam A Bank, Hội Doanh nhân trẻ tỉnh và Trường Đại học Quy Nhơn cũng công bố kế hoạch đồng hành, hỗ trợ các dự án tiềm năng tiếp tục hoàn thiện và phát triển sau cuộc thi.