Lắng nghe để kiến tạo, xử lý đến cùng vướng mắc của doanh nghiệp

Ngày 24/9 tại Hà Nội, VCCI và Tập đoàn TH ký thỏa thuận hợp tác triển khai Đề án “Lắng nghe để Kiến tạo”. Đề án được xây dựng nhằm thực hiện nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao tại Thông báo số 394/TB-VPCP và Nghị quyết số 216/NQ-CP, hướng tới chuyển đổi từ tư duy “tháo gỡ khó khăn” sang “kiến tạo phát triển”, từ “đối thoại” sang “hành động quyết liệt”.

Không chỉ tiếp nhận kiến nghị

Đề án tập trung vào hai trụ cột. Thứ nhất là tháo gỡ vướng mắc, trong đó Tổ công tác tiếp nhận, theo dõi và đôn đốc việc xử lý những khó khăn, bất cập trong quy định và quá trình thực thi chính sách của doanh nghiệp.

Thứ hai là kiến tạo phát triển, thông qua việc chủ động tiếp nhận các ý tưởng, sáng kiến từ cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia, từ đó phân tích, chọn lọc và chuyển hóa thành các đề xuất thể chế trình Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan hoạch định chính sách.

Theo ông Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch VCCI, thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh cho thấy quá trình thực thi chính sách ở một số nơi, một số thời điểm vẫn còn những điểm nghẽn. Rào cản pháp lý, sự chồng chéo giữa các quy định hay thủ tục hành chính rườm rà tiếp tục làm gia tăng chi phí, thời gian và ảnh hưởng đến cơ hội đầu tư của doanh nghiệp.

Thông qua Tổ công tác, VCCI sẽ tổng hợp các vấn đề từ thực tiễn để chuyển hóa thành những đề xuất cụ thể, có thể liên quan đến từng điều khoản, nghị định, thông tư; đồng thời theo dõi quá trình xử lý và báo cáo các cơ quan có thẩm quyền.

Điểm mới của Đề án là không dừng ở việc xử lý các phản ánh mang tính vụ việc, tháo gỡ khó khăn, Đề án hướng tới tiếp nhận những sáng kiến từ cộng đồng doanh nghiệp để nhận diện các vấn đề có tính hệ thống và đề xuất điều chỉnh chính sách.

“VCCI kỳ vọng thiết lập một kênh phản hồi thường xuyên, khách quan giữa cộng đồng doanh nghiệp và Chính phủ, giúp chính sách được điều chỉnh kịp thời, góp phần trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững”, ông Hùng nói.

Ông Bùi Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho biết thời gian qua, Bộ Tài chính, VCCI và các đơn vị liên quan đã phối hợp tập hợp, theo dõi phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp.

Tình hình xử lý phản ánh, kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp đã trở thành một nội dung chính thức trong báo cáo tại phiên họp Chính phủ thường kỳ và được thể hiện trong nghị quyết phiên họp.

Theo ông Bùi Anh Tuấn, điều này cho thấy việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp đang được Chính phủ và các bộ, ngành theo dõi sát sao, cụ thể hơn. Kiến nghị sau khi được tiếp nhận không chỉ được chuyển tới cơ quan có thẩm quyền mà còn tiếp tục được theo dõi trong quá trình xử lý.

Đề án hướng tới đưa hoạt động xử lý phản ánh, kiến nghị không chỉ mang tính thời điểm mà trở thành hoạt động thường xuyên, được theo dõi và hướng tới kết quả thực chất.

Biến tiếng nói doanh nghiệp thành dữ liệu cho chính sách

Theo ông Ngô Minh Hải - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn TH, doanh nghiệp là nơi trực tiếp đưa chính sách vào cuộc sống nên thường cảm nhận sớm những thuận lợi, bất cập của quy định, thủ tục và cơ chế.

Vì vậy, việc hình thành một cơ chế thường xuyên để tiếp nhận, phân tích và phản ánh các vấn đề từ thực tiễn doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng. Tuy nhiên, nếu Đề án chỉ tạo thêm một nơi tiếp nhận kiến nghị thì chưa đạt được mục tiêu đặt ra.

Đề án cần tạo ra một kênh minh bạch, có hệ thống để doanh nghiệp phản ánh vướng mắc và đóng góp sáng kiến; đồng thời từ những khó khăn cụ thể có thể nhận diện các điểm nghẽn mang tính hệ thống để kiến nghị chính sách phù hợp hơn.

Ông Hải cho rằng Đề án có thể đóng vai trò như một “hệ thống cảm biến” của nền kinh tế. Thông qua những vấn đề phát sinh trong hoạt động sản xuất kinh doanh, cơ quan quản lý có thêm dữ liệu để nhận diện chính sách đang được thực thi như thế nào, khoảng cách giữa chủ trương và thực tế ở đâu và vấn đề nào cần được xử lý sớm.

Theo đó, các báo cáo từ Đề án cần hướng tới việc xác định rõ vấn đề, nguyên nhân, cơ quan có thẩm quyền và giải pháp xử lý, thay vì chỉ dừng ở việc phản ánh khó khăn.

Với chính quyền địa phương, cơ chế này cũng có thể hỗ trợ cải cách hành chính và quản trị dựa trên dữ liệu thực tế. Thay vì chỉ ghi nhận doanh nghiệp đang gặp khó, cần xác định cụ thể khó khăn phát sinh ở thủ tục nào, khâu nào và nguyên nhân từ đâu. Khi dữ liệu đủ rõ, đối thoại công - tư có thể chuyển từ những trường hợp riêng lẻ sang các vấn đề có thể đo lường, so sánh và cải thiện.

Đối với nền kinh tế, mục tiêu lớn hơn là chuyển hóa những phản ánh, sáng kiến từ thực tiễn thành giải pháp thể chế. Đây cũng là cơ sở để xử lý không chỉ “phần ngọn” của từng vụ việc mà hướng tới những nguyên nhân chính sách, thủ tục hoặc thực thi đang tạo ra điểm nghẽn cho nhiều doanh nghiệp.

"Giữa "lắng nghe" và "kiến tạo" còn có một mắt xích quan trọng là hành động. Nếu chỉ tiếp nhận kiến nghị mà không theo đuổi đến kết quả, đối thoại khó tạo ra thay đổi. Tương tự, nếu chỉ xử lý từng vụ việc mà không tìm ra nguyên nhân thể chế phía sau, những khó khăn tương tự có thể tiếp tục phát sinh.

Đề án vì vậy hướng tới chuyển từ tiếp nhận kiến nghị sang chủ động phát hiện vấn đề; từ tháo gỡ từng khó khăn sang kiến tạo môi trường phát triển; từ đối thoại sang hành động có kết quả và có thể đo lường", Chủ tịch Hội đồng quản trị TH chia sẻ.

Theo thỏa thuận, Tập đoàn TH với vai trò đối tác sáng lập sẽ đồng hành cùng VCCI hỗ trợ vận hành Tổ công tác thường trực và kết nối mạng lưới chuyên gia. Mô hình này đặt nguồn lực của khu vực tư nhân vào một cơ chế hướng tới lợi ích chung của cộng đồng doanh nghiệp, thay vì chỉ tập trung giải quyết những vấn đề của một doanh nghiệp cụ thể.