Triển khai Nghị quyết 79: Doanh nghiệp nhà nước mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực mới

Ngày 6/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước (Nghị quyết 79). Nghị quyết 79 chỉ rõ, đẩy mạnh cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động, áp dụng công nghệ tiên tiến, mô hình quản trị hiện đại theo chuẩn mực quốc tế.

Đây là quan điểm chỉ đạo chiến lược để khơi thông và phát huy hiệu quả các nguồn lực của nền kinh tế, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số và khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

"Luồng sinh khí mới" cho doanh nghiệp

Chia sẻ từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Sơn Bình - Đại tá, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ khách hàng doanh nghiệp, Tổng công ty Viễn thông Viettel cho biết, sau hơn 6 tháng triển khai, Nghị quyết 79 đã thực sự tạo ra "luồng sinh khí mới" cho khu vực doanh nghiệp nhà nước.

Theo bà Bình, điều quan trọng nhất là Nghị quyết đã tháo gỡ các rào cản về thể chế, giải phóng nguồn lực và tạo hành lang pháp lý thuận lợi để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn lớn và thời gian dài như hạ tầng số, công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển.

"Trước đây, nhiều doanh nghiệp nhà nước còn khá thận trọng khi đầu tư vào các lĩnh vực mới. Nghị quyết 79 đã tạo động lực mạnh mẽ để thay đổi điều đó", bà Bình chia sẻ tại tọa đàm trực tuyến "Đổi mới mô hình quản trị doanh nghiệp nhà nước trong bối cảnh mới" diễn ra chiều 29/7.

Không chỉ dừng ở việc mở rộng đầu tư, Nghị quyết còn định vị rõ hơn vai trò của doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn mới. Theo đó, doanh nghiệp nhà nước không chỉ thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh mà còn phải trở thành lực lượng nòng cốt, dẫn dắt và kiến tạo các hệ sinh thái phát triển, kết nối doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và hộ kinh doanh để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Đón nhận cơ hội này, Viettel đang triển khai mô hình quản trị linh hoạt và chiến lược chuyển đổi số toàn diện, xác định chuyển đổi số chính là chuyển đổi phương thức sản xuất. Doanh nghiệp xây dựng mô hình quản trị tập trung, tinh gọn bộ máy, giảm các cấp trung gian để rút ngắn quá trình ra quyết định.

Đồng thời, Viettel phát huy tinh thần "3 tự": tự chủ công nghệ, chủ động đổi mới và tự giác, kỷ luật trong thực hiện nhiệm vụ; lấy sáng tạo làm động lực phát triển và liên tục đặt ra những mục tiêu thách thức để khơi dậy năng lực đổi mới của đội ngũ.

Trong giai đoạn 2026-2030, Viettel đặt mục tiêu chuyển dịch từ Telco sang Techco, phát triển hệ sinh thái giải pháp chuyển đổi số toàn diện cho doanh nghiệp, chính quyền và người dân trên nền tảng làm chủ các công nghệ cốt lõi như Cloud, AI, IoT, Big Data và Blockchain.

Song song với hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp này cũng xác định vai trò dẫn dắt trong phát triển hạ tầng số quốc gia thông qua triển khai 5G, xây dựng trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế và bảo đảm an toàn thông tin, góp phần nâng cao năng lực tự chủ số của Việt Nam.

Ở góc độ cơ quan quản lý, bà Nguyễn Thu Thủy - Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước (Bộ Tài chính) cho biết, Nghị quyết 79 tiếp tục khẳng định doanh nghiệp nhà nước là lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế nhà nước, giữ vai trò then chốt trong các ngành, lĩnh vực thiết yếu và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Điểm mới nổi bật của Nghị quyết là bổ sung sứ mệnh tiên phong, dẫn dắt và tạo động lực phát triển cho các ngành, lĩnh vực và các thành phần kinh tế khác. Theo đó, doanh nghiệp nhà nước phải tăng cường liên kết, hợp tác, nghiên cứu, phát triển khoa học công nghệ và cùng tham gia xây dựng các chuỗi cung ứng.

Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu hình thành các tập đoàn, tổng công ty quy mô lớn trong những lĩnh vực trọng yếu, đồng thời coi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Một nội dung quan trọng khác là yêu cầu đổi mới căn bản công tác quản trị. Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải từng bước tiệm cận các nguyên tắc quản trị doanh nghiệp của OECD.

Theo bà Thủy, dù thời gian triển khai chưa dài, việc ban hành các chương trình hành động của Chính phủ và các bộ, ngành cùng quá trình tuyên truyền, phổ biến chính sách đã góp phần thay đổi đáng kể nhận thức của doanh nghiệp nhà nước và các chủ thể liên quan về vai trò, sứ mệnh mới của khu vực kinh tế nhà nước.

Muốn tạo đột phá phải đổi mới quản trị

TS Lê Duy Bình - Giám đốc điều hành Economica Việt Nam cho rằng, Nghị quyết 79 thể hiện bước chuyển rất mạnh về tư duy phát triển đối với khu vực kinh tế nhà nước. Nếu trước đây doanh nghiệp nhà nước chủ yếu được nhìn nhận với vai trò giữ ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn, thì nay phải chủ động dẫn dắt tăng trưởng, kiến tạo động lực phát triển.

Theo ông Bình, để hiện thực hóa mục tiêu này, đổi mới quản trị là yếu tố then chốt. Doanh nghiệp nhà nước cần vận hành theo các chuẩn mực quản trị hiện đại của OECD, trong đó có việc tách bạch rõ vai trò của cơ quan đại diện chủ sở hữu với công tác điều hành doanh nghiệp, giảm can thiệp hành chính và trao nhiều quyền chủ động hơn cho doanh nghiệp.

Việc áp dụng các chuẩn mực quản trị hiện đại cũng sẽ giúp nâng cao tính minh bạch, tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực và thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong quản trị.

Nghị quyết 79 đặt doanh nghiệp nhà nước vào môi trường cạnh tranh bình đẳng hơn với khu vực tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong tiếp cận nguồn lực. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp nhà nước sẽ phải cạnh tranh bằng năng lực thực chất, chịu sức ép từ thị trường và kỷ luật thị trường nhiều hơn.

"Bây giờ là thời điểm chuyển những tư duy mới thành hành động cụ thể. Chỉ khi đó, khu vực doanh nghiệp nhà nước mới thực sự trở thành lực lượng có sức cạnh tranh mạnh mẽ và đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới", TS Lê Duy Bình nhấn mạnh.