VCCI đề xuất không tăng thêm thủ tục với thương mại điện tử

Tránh trùng lặp thủ tục với Luật Đầu tư

Điều 39 của dự thảo quy định việc yêu cầu lấy ý kiến thẩm định của Bộ Công an đối với nhà đầu tư nước ngoài khi xin cấp hoặc điều chỉnh giấy phép kinh doanh trong lĩnh vực thương mại điện tử.

Theo VCCI, quy định này chưa thống nhất với Luật Đầu tư 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Trên thực tế, nhà đầu tư nước ngoài đã phải trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt ngay từ bước tiếp cận thị trường, trong đó bao gồm cả yếu tố an ninh, quốc phòng khi cần thiết. Việc bổ sung thêm một bước thẩm định riêng trong dự thảo không chỉ gây chồng chéo mà còn làm phát sinh thủ tục không cần thiết.

Dự thảo cũng chưa làm rõ tiêu chí, phạm vi và trình tự của hoạt động thẩm định này, dẫn đến nguy cơ cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Vì vậy, VCCI đề nghị loại bỏ cơ chế thẩm định an ninh riêng, đồng thời thống nhất quy trình trong một đầu mối theo quy định chung của pháp luật về đầu tư.

Liên quan đến trách nhiệm của các nền tảng thương mại điện tử trung gian, VCCI cho rằng một số quy định còn thiếu linh hoạt và chưa theo kịp thực tiễn.

Cụ thể, yêu cầu vừa tích hợp hệ thống định danh điện tử quốc gia, vừa buộc người bán cung cấp thông tin (Điều 19) có thể làm tăng chi phí, rủi ro kỹ thuật và kéo dài thời gian triển khai. Do đó, doanh nghiệp đề xuất được lựa chọn một trong hai phương án thay vì phải thực hiện đồng thời.

Bên cạnh đó, quy định yêu cầu mọi quyết định xử lý khiếu nại phải có sự giám sát của con người cũng bị cho là chưa hợp lý. Trong bối cảnh nhiều nền tảng đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tối ưu vận hành, việc bắt buộc can thiệp thủ công trong mọi trường hợp có thể làm giảm hiệu quả và gia tăng chi phí. VCCI kiến nghị cần làm rõ những trường hợp thực sự cần sự tham gia của con người, thay vì áp dụng đại trà.

Đề xuất điều chỉnh nghĩa vụ báo cáo và chia sẻ dữ liệu

Đối với quy định về nghĩa vụ báo cáo của nền tảng số lớn, dự thảo yêu cầu báo cáo hàng tháng và xử lý thông tin vi phạm trong vòng 48 giờ. Theo VCCI, điều này sẽ kéo theo chi phí đầu tư và vận hành lớn, đặc biệt với các nền tảng có hoạt động thương mại điện tử chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ.

Vì vậy, VCCI đề xuất chỉ áp dụng nghĩa vụ này với các nền tảng có từ 3 triệu người dùng trực tiếp trở lên, nhằm đảm bảo tính hợp lý và khuyến khích doanh nghiệp mở rộng hoạt động.

Tương tự, quy định về kết nối, chia sẻ và đồng bộ dữ liệu với cơ sở dữ liệu thương mại điện tử cũng được cho là chưa thống nhất với Luật Dữ liệu và có thể tạo gánh nặng lớn về chi phí cũng như rủi ro bảo mật. VCCI đề xuất chỉ yêu cầu cung cấp dữ liệu khi có yêu cầu cụ thể từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trên nguyên tắc tự nguyện.

Một số quy định khác cũng được cộng đồng doanh nghiệp phản ánh chưa hợp lý. Điển hình là yêu cầu công khai chi tiết các biện pháp bảo mật trên trang chủ nền tảng. Theo VCCI, việc này có thể làm lộ thông tin kỹ thuật nhạy cảm, gia tăng nguy cơ bị tấn công mạng, trong khi nhu cầu của người dùng chủ yếu là biết về cam kết bảo mật.

Ngoài ra, yêu cầu hiển thị quá nhiều thông tin trên trang chủ nền tảng cũng được đánh giá là thiếu khả thi về mặt kỹ thuật. Doanh nghiệp đề xuất cho phép thể hiện các nội dung này thông qua đường dẫn hoặc hộp thoại để đảm bảo tính linh hoạt.

VCCI cũng kiến nghị điều chỉnh một số nội dung khác như: chỉ yêu cầu chứng thực hợp đồng giữ tiền của người bán trong trường hợp nền tảng không sử dụng dịch vụ thanh toán được cấp phép; cho phép cơ chế hoán đổi điểm thưởng giữa các nền tảng; đồng thời loại bỏ quy định mở rộng trách nhiệm cung cấp thông tin của các tổ chức trung gian thanh toán khi chưa được quy định trong luật.

Nhìn chung, các ý kiến tập trung vào việc bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, giảm trùng lặp thủ tục và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình triển khai.

VCCI bày tỏ mong muốn cơ quan soạn thảo cân nhắc, tiếp thu để hoàn thiện dự thảo Nghị định theo hướng minh bạch, khả thi và phù hợp với thực tiễn phát triển nhanh của lĩnh vực thương mại điện tử.