Doanh nghiệp tư nhân: Từ 'phòng thủ' sang 'chủ động tấn công'

Từ “phòng thủ” sang “chủ động tấn công”

Ngày 4/5/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ban hành ký Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Theo Nghị quyết 68, kinh tế tư nhân được coi là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, là lực lượng tiên phong thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng xanh, tuần hoàn, bền vững.

Theo Luật sư Bùi Văn Thành – Trưởng Văn phòng Luật sư Mặt trời mới, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), Phó Chủ tịch Liên chi hội Tài chính Khu công nghiệp Việt Nam, sau 1 năm triển khai nghị quyết quan trọng này, chuyển động nổi bật nhất của khối doanh nghiệp tư nhân là sự thay đổi từ tâm thế “thích ứng để tồn tại” sang “khát vọng lớn lên”.

Trong nhiều năm trước, phần lớn doanh nghiệp tư nhân tập trung vào việc duy trì hoạt động, xoay xở chi phí vốn, xử lý thủ tục và bảo toàn dòng tiền, đặc biệt trong bối cảnh hậu dịch bệnh và suy giảm thị trường. Tuy nhiên, sau một năm triển khai Nghị quyết 68, thay đổi lớn nhất không nằm ở con số ngay lập tức mà ở việc doanh nghiệp bắt đầu điều chỉnh kỳ vọng và chiến lược phát triển dài hạn.

“Một trong những chuyển động quan trọng là sự thay đổi về tâm lý doanh nghiệp. Khi khu vực tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, thông điệp chính sách mạnh mẽ đã tạo ra sự chuyển biến trong cách nghĩ của doanh nhân”, ông Thành nhìn nhận.

Nếu trước đây doanh nghiệp có xu hướng làm vừa đủ, hạn chế rủi ro, ngại mở rộng và ít chú trọng minh bạch, thì hiện nay đã chủ động tìm kiếm cơ hội tăng trưởng, quan tâm đến hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A), chuẩn hóa quản trị, tiếp cận vốn dài hạn và tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất, cung ứng khu vực và toàn cầu.

Cùng đó, doanh nghiệp tư nhân ngày càng quan tâm đến thể chế. Trong một năm qua, cộng đồng doanh nghiệp theo dõi sát các thay đổi liên quan đến pháp luật, thủ tục hành chính, đất đai, tín dụng, thuế hay đầu tư công. Thể chế không còn chỉ được nhìn nhận như rào cản, mà dần trở thành một “tài sản kinh doanh” cần được khai thác và thích ứng.

Thị trường cũng bắt đầu có sự phân hóa rõ rệt với ba nhóm doanh nghiệp. Trong đó, nhóm bứt tốc với quản trị tốt, minh bạch, sẵn sàng gọi vốn; nhóm cầm cự với doanh thu ổn định nhưng hạn chế về vốn và quản trị; và nhóm dần bị đào thải do mô hình lạc hậu, thiếu năng lực cạnh tranh. Nghị quyết 68 không tạo ra sự phân hóa này, nhưng đã thúc đẩy quá trình diễn ra nhanh hơn.

Một xu hướng đáng chú ý khác, theo chuyên gia, là doanh nghiệp tư nhân trong nước bắt đầu chủ động tìm kiếm cơ hội liên kết với khu vực đầu tư nước ngoài (FDI), thông qua việc tham gia chuỗi cung ứng, hợp tác công nghệ, logistics hoặc thực hiện M&A với nhà đầu tư ngoại. Đây được xem là bước chuyển về chất trong phát triển khu vực kinh tế tư nhân.

Nhu cầu sử dụng dịch vụ pháp lý cũng thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu quan tâm đến thủ tục hành chính đơn giản, thì hiện nay các vấn đề như cấu trúc vốn, quản trị doanh nghiệp, tranh chấp cổ đông, hợp đồng quốc tế hay quản trị rủi ro được chú trọng nhiều hơn, cho thấy mức độ trưởng thành ngày càng cao.

Còn những rào cản cần tháo gỡ

Dù ghi nhận nhiều chuyển động tích cực, Luật sư Bùi Văn Thành cho rằng, khu vực kinh tế tư nhân vẫn đối mặt với không ít thách thức. Doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận vốn; mức độ cải cách giữa các địa phương chưa đồng đều; và tâm lý e ngại rủi ro pháp lý vẫn tồn tại ở một bộ phận doanh nhân.

Sau một năm triển khai, thành quả lớn nhất của Nghị quyết 68 không chỉ nằm ở các chỉ số kinh tế, mà ở sự thay đổi trong niềm tin và tầm nhìn của doanh nghiệp. Khu vực tư nhân đang thể hiện rõ khát vọng mở rộng quy mô, đổi mới sáng tạo, minh bạch hóa hoạt động, thu hút vốn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đó là tài sản vô hình rất lớn của nền kinh tế.

“Một nền kinh tế chỉ thật sự chuyển động khi doanh nghiệp bắt đầu hỏi: “Làm sao để lớn nhanh mà an toàn pháp lý?” Một năm qua, câu hỏi đó xuất hiện ngày càng nhiều. Đó chính là dấu hiệu rõ nhất rằng Nghị quyết 68 đã bắt đầu tác động thực sự.

Sau một năm, thành quả lớn nhất của Nghị quyết 68-NQ/TW không chỉ đánh giá bằng thống kê GDP hay số doanh nghiệp mới, mà nằm ở việc: doanh nhân tự tin hơn, doanh nghiệp nghĩ dài hạn hơn, khu vực tư nhân muốn lớn thật hơn, xã hội nhìn doanh nghiệp tư nhân tích cực hơn. Đây là nền móng quan trọng nhất cho giai đoạn 2026–2030”, chuyên gia nhấn mạnh.