Hai đầu tàu kinh tế đồng loạt ra quân giúp doanh nghiệp ‘làm sạch’ mã số thuế

Hệ lụy từ những mã số thuế "mắc kẹt"

Thực tế cho thấy, cơ sở dữ liệu thuế thiếu chuẩn xác đã và đang đẩy nhiều doanh nghiệp vào những rủi ro pháp lý và tài chính rất lớn. Nhiều đơn vị dù thực hiện giao dịch nghiêm túc, có đầy đủ hợp đồng, hóa đơn và chứng từ hợp pháp vẫn bất ngờ bị cơ quan quản lý loại bỏ chi phí hợp lý hoặc không được khấu trừ thuế giá trị gia tăng (VAT) chỉ vì đối tác kinh doanh không còn hoạt động hợp pháp. Song song đó, tình trạng sử dụng trái phép thông tin cá nhân để đứng tên thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh "ảo" đang diễn ra phức tạp, khiến nhiều người dân vô tình phải gánh những nghĩa vụ thuế phát sinh "trên trời rơi xuống".

Sự tồn tại của những mã số thuế "mắc kẹt" - tức doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân nộp thuế thực tế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế - không chỉ gây ùn ứ hồ sơ quản lý, ảnh hưởng tới quyền lợi người nộp thuế mà còn tạo kẽ hở cho các hành vi gian lận pháp nhân, mua bán hóa đơn bất hợp pháp.

Quy mô rà soát tại TP Hồ Chí Minh phản ánh rõ tính cấp bách của chiến dịch khi có đến hơn 617.000 doanh nghiệp thuộc diện rà soát. Trước đó, vào tháng 6/2026, cơ quan thuế tại đây đã phải công khai danh sách lên tới 310.964 người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh và khoảng 153.036 doanh nghiệp, tổ chức đã ngừng sử dụng hóa đơn nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh hỗ trợ doanh nghiệp

Hưởng ứng Công điện số 18/CĐ-CT của Cục Thuế về việc tập trung nguồn lực triển khai Chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh", Thuế TP Hà Nội đã chủ động trong công tác tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế khi biên soạn và ban hành bộ "Cẩm nang hướng dẫn làm sạch mã số thuế" cùng các tài liệu tuyên truyền, hướng dẫn nhằm giúp doanh nghiệp và người dân dễ dàng nhận diện, xử lý các vướng mắc phát sinh.

Bộ cẩm nang này tập trung giải thích chi tiết các trạng thái mã số thuế, đặc biệt là hướng dẫn quy trình xử lý chi tiết cho người nộp thuế khi mã số thuế rơi vào trạng thái 03 (người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) hoặc trạng thái 06 (người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký). Bằng cách giải đáp trực quan các tình huống thường gặp và đưa ra những cảnh báo rủi ro kịp thời, Hà Nội khuyến khích người nộp thuế chủ động phối hợp với cơ quan thuế để cập nhật, chuẩn hóa thông tin đăng ký thuế, góp phần bảo đảm tối đa quyền lợi bản thân và hạn chế rủi ro bị xử lý vi phạm.

Tại TP Hồ Chí Minh, tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp được cụ thể hóa bằng việc thành lập Bộ phận thường trực chuyên trách tiếp nhận phản ánh người nộp thuế, đồng thời công bố số điện thoại đường dây nóng trực tiếp tại 29 Thuế cơ sở. Hệ thống đường dây nóng hoạt động liên tục đảm bảo mọi phản ánh, vướng mắc của người dân và doanh nghiệp trong chiến dịch làm sạch dữ liệu đều có đầu mối tiếp nhận và phản hồi ngay lập tức.

Bên cạnh giải pháp kỹ thuật, cơ quan thuế TP Hồ Chí Minh còn áp dụng những bước đi thực tế đầy tính nhân văn để tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động. Tại hội nghị đối thoại doanh nghiệp diễn ra vào tháng 7/2026, ông Giang Văn Hiển - Phó Trưởng Thuế TP Hồ Chí Minh khẳng định cơ quan thuế sẽ rà soát dữ liệu để phân loại chính xác từng trường hợp. Đối với những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động thực tế, cần chủ động liên hệ với cơ quan thuế để làm rõ tình trạng hoạt động. Trường hợp không phát hiện vi phạm, doanh nghiệp chỉ cần khắc phục các tồn tại, hoàn thiện các tờ khai còn thiếu để hoàn tất thủ tục giải thể và cơ quan thuế sẽ phối hợp xử lý.

Chiến dịch rà soát và chuẩn hóa dữ liệu lần này là bước đi chiến lược của ngành Thuế nhằm tiến tới một hệ thống quản lý hiện đại, số hóa và chính xác. Việc quyết liệt làm sạch mã số thuế không chỉ giúp loại bỏ các doanh nghiệp "ảo", chặn đứng các hành vi mua bán hóa đơn phi pháp mà quan trọng hơn là bảo vệ uy tín và lợi ích tài chính của những doanh nghiệp làm ăn chân chính.