Nghị quyết số 10: Ưu tiên đón dòng vốn công nghệ chiến lược

Tổng Bí thư Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Nghị quyết đặt mục tiêu chuyển mạnh từ tư duy "thu hút vốn" sang "phát triển nền tảng đầu tư chiến lược", đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất, dịch vụ và đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á vào năm 2045.

Những mục tiêu tham vọng đến năm 2030 và 2045

Sau gần 40 năm mở cửa, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã trở thành bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, Bộ Chính trị nhìn nhận chất lượng thu hút đầu tư vẫn còn những hạn chế như thâm dụng lao động, giá trị gia tăng tạo ra tại Việt Nam còn thấp, liên kết với doanh nghiệp trong nước chưa chặt chẽ và tình trạng cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương.

Để khắc phục những tồn tại này, Nghị quyết 10-NQ/TW định hướng chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển. Việt Nam sẽ không còn thu hút đầu tư theo địa giới hành chính đơn thuần mà chuyển sang phát triển theo cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, Nghị quyết nhấn mạnh quan điểm kiên quyết không đánh đổi môi trường, tài nguyên và an ninh kinh tế để lấy tăng trưởng đơn thuần.

Nghị quyết đề ra lộ trình cụ thể nhằm nâng tầm vị thế quốc gia thông qua việc thu hút dòng vốn chất lượng cao.

Giai đoạn 2026-2030, Việt Nam phấn đấu thu hút từ 200-300 tỷ USD vốn đăng ký và 150-200 tỷ USD vốn thực hiện. Đồng thời, Việt Nam đặt mục tiêu nằm trong nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh và năng lực đổi mới sáng tạo.

Về chất lượng dòng vốn, khoảng 75% vốn đầu tư mới được kỳ vọng đến từ các nền kinh tế phát triển. Việt Nam cũng hướng tới thu hút ít nhất 3 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trụ sở hoặc trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam.

Nghị quyết cũng đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành công nghiệp chủ lực lên 45-50%, với khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tầm nhìn đến năm 2045, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài sẽ đóng góp khoảng 30% GDP, góp phần quan trọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao.

Tập trung vào công nghệ lõi và hạ tầng chiến lược

Bộ Chính trị yêu cầu ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, năng lượng xanh, tài chính hiện đại và logistics.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Nghị quyết đề ra nhiều giải pháp mang tính đột phá.

Thứ nhất, thí điểm các mô hình thể chế vượt trội như trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do và khu công nghệ cao với cơ chế đặc thù để thu hút dòng vốn thế hệ mới.

Thứ hai, đổi mới chính sách ưu đãi đầu tư theo hướng chuyển từ ưu đãi dựa trên đầu vào sang hỗ trợ dựa trên kết quả thực hiện cam kết về công nghệ, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng.

Thứ ba, đẩy mạnh số hóa quản trị đầu tư thông qua việc xây dựng Cổng một cửa đầu tư quốc gia, thực hiện số hóa toàn bộ quy trình và áp dụng thủ tục đặc biệt đối với các dự án chiến lược quy mô lớn.

Thứ tư, phấn đấu nâng hạng thị trường chứng khoán trước năm 2030 theo các tiêu chí quốc tế, tạo thêm kênh thu hút vốn đầu tư gián tiếp minh bạch và hiệu quả.

Nghị quyết tái khẳng định Nhà nước Việt Nam công nhận và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư theo quy định của pháp luật.

Song song với đó, Việt Nam sẽ tiếp tục đổi mới giáo dục đại học và đào tạo nghề nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao. Mục tiêu đến năm 2030 là khoảng 80% lao động trong khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được đào tạo bài bản.

Các chính sách về cư trú, giấy phép lao động và điều kiện làm việc đối với chuyên gia, nhà khoa học, nhân lực công nghệ cao nước ngoài cũng sẽ được cải cách theo hướng thông thoáng hơn nhằm thu hút nhân tài quốc tế.

Với những định hướng lớn và giải pháp đồng bộ, Nghị quyết số 10-NQ/TW được kỳ vọng tạo động lực mới cho nền kinh tế, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, tăng cường khả năng tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu có giá trị gia tăng cao, đồng thời đưa Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên số và kỷ nguyên xanh.