Doanh nghiệp vướng nhiều quy định về khoa học và công nghệ

Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Bộ Khoa học và Công nghệ đã rà soát 496 văn bản quy phạm pháp luật, đề xuất xử lý 20 văn bản nhằm cải cách thủ tục hành chính, bãi bỏ toàn bộ 18 văn bản và đưa 15 văn bản dự kiến xử lý trong năm 2027 lên thực hiện ngay trong năm 2026.

VCCI đánh giá các đề xuất cơ bản phù hợp, theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, một số nội dung cần được làm rõ, bổ sung hoặc đẩy nhanh tiến độ xử lý.

Gỡ vướng về nhãn hàng hóa, tiêu chuẩn

Đối với lĩnh vực kinh doanh vàng, VCCI đề nghị sửa đổi Thông tư số 22/2013/TT-BKHCN theo hướng làm rõ giới hạn sai số đo lường khối lượng, dung sai hàm lượng vàng và phương pháp thử nghiệm chất lượng vàng trang sức, mỹ nghệ.

Về nhãn hàng hóa, VCCI cho rằng thời hạn 2 năm được tiếp tục sử dụng bao bì cũ khi thay đổi địa chỉ do điều chỉnh địa giới hành chính cần được tính từ ngày doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp ghi nhận địa chỉ mới, thay vì ngày quyết định điều chỉnh địa giới có hiệu lực.

Đồng thời, cần cho phép doanh nghiệp dán nhãn phụ hoặc in đè thông tin địa chỉ mới trên bao bì cũ để tránh lãng phí.

Với giấy chứng nhận hợp quy, VCCI đề nghị rà soát các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia để thống nhất thời hạn hiệu lực 5 năm theo Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN, thay vì tình trạng một số quy chuẩn vẫn quy định 3 năm.

VCCI cũng kiến nghị chuyển quy trình xây dựng tiêu chuẩn cơ sở thành hướng dẫn khuyến nghị, thay vì bắt buộc doanh nghiệp thực hiện các bước cứng nhắc. Quy định về công bố thông tin lên Cơ sở dữ liệu quốc gia cần được điều chỉnh theo hướng khai báo điện tử và rút ngắn thời hạn xuống dưới 10 ngày.

Làm rõ chính sách thuế đối với dịch vụ công nghệ

Một trong những vướng mắc đáng chú ý là sự thiếu đồng bộ giữa Luật Viễn thông và Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với dịch vụ điện toán đám mây.

Theo VCCI, quy định hiện hành có thể khiến dịch vụ AI Cloud/Bare-metal và AI inference do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp cho khách hàng nước ngoài không được hưởng thuế suất GTGT 0%, mà phải chịu mức 10%.

VCCI đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Tài chính làm rõ phạm vi dịch vụ viễn thông không được hưởng thuế suất 0%, theo hướng loại trừ dịch vụ điện toán đám mây và dịch vụ AI có chức năng cung cấp năng lượng tính toán, xử lý dữ liệu, suy luận AI.

Bên cạnh đó, VCCI đề nghị thống nhất cách áp dụng thuế suất GTGT đối với dịch vụ sở hữu trí tuệ. Theo phản ánh của Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam, một số cơ quan thuế địa phương cho rằng dịch vụ này không còn thuộc diện hưởng thuế suất ưu đãi 5% sau khi Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 có hiệu lực.

VCCI kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành văn bản giải thích, xác nhận dịch vụ sở hữu trí tuệ vẫn thuộc phạm vi dịch vụ khoa học và công nghệ, được áp dụng thuế suất GTGT 5% theo quy định.

Ngoài ra, VCCI đề nghị đẩy sớm tiến độ sửa đổi Thông tư số 47/2025/TT-BKHCN về hệ thống biểu mẫu, chỉ tiêu báo cáo trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, ứng dụng và chuyển giao công nghệ. Thay vì chờ đến tháng 12/2027, nội dung này nên được ưu tiên xử lý ngay trong năm 2026 hoặc nửa đầu năm 2027.