Hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam - Uganda hợp tác theo chiều sâu

Cơ hội hợp tác thương mại, đầu tư

Phát biểu tại diễn đàn "Doanh nghiệp Việt Nam - Uganda - Viên ngọc châu Phi" sáng 12/8 tại Hà Nội, ông Lê Anh Tuấn - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao nhấn mạnh, Việt Nam và Uganda đang đứng trước nhiều cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực tiềm năng như nông nghiệp, năng lượng, khai khoáng và chuyển đổi số.

Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 22,1 triệu USD; đến năm 2025, con số này đã tăng hơn bốn lần, đạt khoảng 95,47 triệu USD. Trong năm 2025, Uganda nhập khẩu từ Việt Nam lượng hàng hóa trị giá 45,62 triệu USD. Xuất khẩu của Uganda sang Việt Nam đạt 49,85 triệu USD, với các mặt hàng chủ lực là cà phê, bông và thịt.

Cán cân thương mại này mở ra cơ hội để Uganda gia tăng xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời tạo điều kiện để Việt Nam mở rộng đầu tư vào lĩnh vực sản xuất và gia tăng giá trị tại Uganda, phục vụ cả thị trường Uganda và thị trường châu Phi.

Về đầu tư, Việt Nam đã cam kết khoảng 40 triệu USD tại Uganda, chủ yếu tập trung vào khai khoáng và xây dựng. Công ty Ba Dinh JSC đã cam kết đầu tư 35 triệu USD vào hoạt động thăm dò vàng và kim loại màu, trong khi ATAD Steel đã đầu tư 500.000 USD vào lĩnh vực xây dựng.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quang Vinh - Phó Chủ tịch VCCI, hoạt động thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Uganda vẫn chưa tương xứng với tiềm lực của hai nền kinh tế.

Khoảng cách địa lý, hạn chế về thông tin thị trường, chi phí logistics cùng những khác biệt về văn hóa, khung pháp lý và tập quán kinh doanh vẫn là những rào cản mà cộng đồng doanh nghiệp hai nước cần cùng giải quyết.

Thúc đẩy kết nối doanh nghiệp

Thứ trưởng Lê Anh Tuấn cho rằng, trong giai đoạn tới, hai bên cần tranh thủ quan hệ chính trị tốt đẹp để thúc đẩy hợp tác kinh tế hiệu quả, thực chất.

Trước hết, hai nước cần tăng cường trao đổi đoàn các cấp, đặc biệt giữa các bộ, ngành, hiệp hội và doanh nghiệp nhằm tìm kiếm cơ hội, đồng thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hợp tác kinh tế.

Các cơ quan chức năng hai nước cũng cần phối hợp chặt chẽ để hỗ trợ doanh nghiệp nắm bắt thông tin thị trường, cơ hội hợp tác, danh mục mặt hàng ưu tiên, chính sách và môi trường đầu tư của nhau. Hai bên cần tạo các cơ chế kết nối thường xuyên với sự tham gia của các hiệp hội doanh nghiệp và thông qua các sự kiện triển lãm, xúc tiến thương mại lớn.

Bên cạnh đó, hai nước cần thúc đẩy triển khai các văn bản hợp tác đã ký kết trong lĩnh vực nông nghiệp; đàm phán và ký kết các thỏa thuận nền tảng cho hợp tác kinh tế như Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư.

Hai bên cũng có thể nghiên cứu thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác chuyên ngành trong những lĩnh vực tiềm năng như kỹ thuật dầu khí, xây dựng hạ tầng, khai thác tài nguyên và chuyển đổi số.

"Với sự quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Chính phủ và nỗ lực của doanh nghiệp hai nước, tôi tin tưởng rằng diễn đàn hôm nay sẽ là cầu nối để Việt Nam và Uganda mở rộng không gian hợp tác phát triển, ký kết được các thỏa thuận, hợp đồng có giá trị, góp phần làm sâu sắc thêm mối quan hệ song phương tốt đẹp giữa hai nước", Thứ trưởng nói.

Bộ Ngoại giao Việt Nam cũng khẳng định sẵn sàng đồng hành, phối hợp với VCCI và các bộ, ngành liên quan trong tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ các tổ chức, hiệp hội và doanh nghiệp hai nước kết nối, thúc đẩy hợp tác hiệu quả.

Về phía VCCI, ông Nguyễn Quang Vinh cho biết VCCI sẵn sàng đóng vai trò cầu nối tin cậy giữa cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và Uganda, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin thị trường, xác định đối tác tiềm năng, khám phá cơ hội đầu tư và mở rộng thị trường.

Tiến sĩ Bettty O. Bigombe - Đại sứ Cộng hòa Uganda tại Việt Nam kỳ vọng sau diễn đàn sẽ có các biên bản ghi nhớ (MOU) và thỏa thuận hợp tác cụ thể được thiết lập, đồng thời doanh nghiệp Việt Nam đến thăm và đầu tư tại Uganda.

"Chúng tôi cũng tin rằng nếu bắt đầu với Việt Nam, Uganda sẽ có một cửa ngõ để mở rộng quan hệ với các quốc gia ASEAN khác", Đại sứ nói.

Trao đổi tại họp báo bên lề sự kiện, đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Uganda cho biết, doanh nghiệp Việt Nam muốn đầu tư vào Uganda trước hết cần xác định lĩnh vực phù hợp. Doanh nghiệp có thể nghiên cứu những mặt hàng Uganda và các nước Đông Phi như Kenya, Tanzania, Rwanda đang nhập khẩu từ Việt Nam, từ đó cân nhắc sản xuất tại Uganda để phục vụ thị trường khu vực.

Nhà đầu tư khi thành lập doanh nghiệp và đầu tư tại Uganda được hưởng các ưu đãi về thuế. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế với Chính phủ Uganda, doanh nghiệp có thể chuyển lợi nhuận về Việt Nam mà không gặp hạn chế. Doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị nguồn vốn, quản trị dòng tiền chặt chẽ và kiểm soát tốt chi phí trong quá trình đầu tư.