Ứng dụng AI tại doanh nghiệp: Từ động lực tăng trưởng đến bài toán quản trị rủi ro

Động lực bứt phá doanh thu và tối ưu hóa vận hành

Theo dữ liệu từ tập đoàn Nghiên cứu thị trường Kantar (Anh), hành vi của người tiêu dùng Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng, với 89% người trưởng thành tương tác với doanh nghiệp qua tin nhắn hàng tuần và 78% có trải nghiệm tích cực với chatbot. Điều này đã biến "thương mại hội thoại" trở thành phương thức tiếp cận khách hàng chủ đạo. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) đang tận dụng triệt để lợi thế này. Theo nghiên cứu của Công ty kiểm toán và tư vấn Deloitte (Anh), 86% SME ghi nhận tăng trưởng doanh thu từ quảng cáo cá nhân hóa, với tỷ suất lợi nhuận trên chi tiêu quảng cáo (ROAS) tăng trung bình 20% khi dùng các công cụ AI của Meta.

Một ví dụ là HADAKI, thương hiệu đồ bảo hộ thể thao Việt Nam. Khi sử dụng Trợ lý kinh doanh Business AI trên Messenger, thương hiệu này đã tăng 20% tỷ lệ chuyển đổi, giải quyết tin nhắn nhanh gấp đôi và hỗ trợ khách hàng 24/7 với độ chính xác cao.

Không chỉ dừng lại ở khâu bán hàng, AI đang tham gia sâu vào quy trình quản trị nội bộ và sản xuất. Báo Ninh Bình cho biết, tại Công ty TNHH Thang máy Đức An, việc ứng dụng AI đã giúp rút ngắn thời gian lập kế hoạch, phân công công việc từ một tuần xuống chỉ còn một buổi làm việc. Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, Công ty cổ phần sản xuất ô tô Hyundai Thành Công đã tích hợp hệ thống kiểm tra lỗi bằng AI như một "bộ lọc kỹ thuật số", giúp phát hiện những lỗi cực nhỏ trên bề mặt sơn xe, đảm bảo tiêu chuẩn quốc tế trước khi xuất xưởng.

Trong lĩnh vực ngân hàng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng chia sẻ, AI đang được ứng dụng để phát hiện gian lận. Trong khi đó, ông Bùi Gia Hiếu - Giám đốc an toàn thông tin Ngân hàng MB, chia sẻ doanh nghiệp đang kỳ vọng sớm đưa AI vào hỗ trợ khách hàng, sử dụng dữ liệu lịch sử giao dịch để đưa ra các tư vấn tài chính cá nhân hóa.

Rủi ro bảo mật khi ứng dụng AI trong doanh nghiệp

Sự bùng nổ của AI mang lại năng suất vượt trội nhưng đồng thời cũng đẩy doanh nghiệp vào một chiến trường an ninh mạng khốc liệt.

Lấy ví dụ về việc một hãng xe tại Canada bị người dùng thao túng bằng vài câu lệnh “tẩy não”, khiến AI chatbot đồng ý bán chiếc xe trị giá 80.000 USD chỉ với giá 1 USD hay việc tin tặc có thể thao túng các tác nhân AI (AI agents) để đánh cắp toàn bộ hộp thư email mà không cần xâm nhập hệ thống, ông Chu Gia Khôi - Giám đốc công nghệ của Check Point Software Technologies Việt Nam nhấn mạnh nguy cơ các AI chatbot bị tấn công chèn lệnh, có thể gây ra những hậu quả ngoài sức tưởng tượng.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp đang phải đối mặt với những mối đe dọa mang tính đặc thù của AI khi nhân viên tự ý sử dụng các công cụ AI cá nhân mà tổ chức không biết (shadow AI), dẫn đến việc vô tình dán các đoạn mã nguồn, báo cáo tài chính nội bộ hoặc email mật vào các công cụ chat AI gây rò rỉ dữ liệu nghiêm trọng.

“Hacker ngày xưa phải rất vất vả mới lấy được dữ liệu, nhưng ngày nay, nhân viên văn phòng lại "tự nguyện trao đi", ông Khôi ví von.

Cùng với đó, việc các kết quả đầu ra của AI khó kiểm chứng, nguy cơ dữ liệu huấn luyện đầu vào bị sai lệch hoặc thiên vị, cũng đang tạo ra những thách thức lớn về quản trị rủi ro.

Để làm chủ công nghệ này, các tổ chức cần tiếp cận theo hướng song hành: vừa triển khai AI an toàn (Security for AI), vừa dùng AI để tăng cường phòng thủ (AI for Security). Các doanh nghiệp bắt buộc phải xây dựng các giải pháp an toàn thông tin, quy định và chính sách phù hợp và chặt chẽ trước khi mở rộng sử dụng AI. Lộ trình an toàn nhất là bắt đầu thử nghiệm đưa AI vào các khu vực ít rủi ro để học hỏi và thiết lập cơ chế giám sát, sau đó mới dần đưa vào các hệ thống lõi của tổ chức.