Ngày 14/5, phía Trung Quốc thay đổi chiến thuật, quyết liệt tìm mọi cách gài bẫy để quay phim, chụp ảnh, hòng lu loa vu khống Việt Nam tấn công tàu của Trung Quốc. Tuy nhiên, biết trước được âm mưu này, các tàu chấp pháp của Việt Nam đã chủ động tránh tình huống va chạm, làm thất bại âm mưu đê hèn này.

Chuyên gia Gregory Poling, Viện Nghiên cứu Chiến lược quốc tế CSIS ở Mỹ, cho rằng Việt Nam đã phản ứng chuẩn xác để tránh rơi vào bẫy quân sự hóa của Trung Quốc và dẫn đến xung đột ngoài ý muốn ở Biển Đông.

10g sáng 11-5, một hồi còi dài báo động vang lên từ buồng lái, thuyền trưởng Cao Duy phát lệnh: “Đã phát hiện mục tiêu, toàn tàu vào vị trí chiến đấu”.

Ngày 11/5, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã đến động viên, hỗ trợ thuốc và dụng cụ y tế trị giá 850 triệu đồng cho Chi đội Kiểm ngư vùng 3 tại Đà Nẵng.

7g30 sáng 12-5, một trận đấu vòi rồng dữ dội giữa một tàu kiểm ngư Việt Nam và 15 tàu hải giám, hải cảnh Trung Quốc đã diễn ra tại khu vực Trung Quốc hạ đặt giàn khoan trái phép trên vùng biển của Việt Nam.

7g30 sáng 12-5, một trận đấu vòi rồng dữ dội giữa một tàu kiểm ngư Việt Nam và 15 tàu hải giám, hải cảnh Trung Quốc đã diễn ra tại khu vực Trung Quốc hạ đặt giàn khoan trái phép trên vùng biển của Việt Nam.

"Ủng hộ Chính phủ, phản đối Trung Quốc" - dòng người hô to trước cổng Đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội, trên đường phố Đà Nẵng và TP HCM sáng 11/5 để yêu cầu Trung Quốc dừng ngay các hành động bất hợp pháp tại vùng biển Việt Nam.

Việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan Haiyang Shiyou-981 trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam là hoàn toàn sai trái, vi phạm chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam.

Học giả Ấn Độ Subhash Kapila cho rằng Trung Quốc đang một lần nữa đe dọa đến an ninh và ổn định của Biển Đông bằng cách lặp lại chiến lược về gây sức ép quân sự và sử dụng chính sách "bên miệng hố chiến tranh".

Theo các chuyên gia, để khai thác được dầu khí tại khu vực HD-981 đang hạ đặt, rất khó khăn. Điều này chứng tỏ âm mưu của Trung Quốc lần này không phải là dầu khí mà là một bước tiến mới để chiếm trọn Biển Đông.

Nếu quy mô thương mại hai chiều giữa Việt Nam - Trung Quốc được chia thành 3 phần thì Trung Quốc nhận được hai phần ba, còn Việt Nam chỉ nhận được một phần ba.

'Việt Nam được xem là khúc xương khó nhằn nhất Đông Nam Á. Nếu Trung Quốc đặt được giàn khoan ở vùng biển Việt Nam thì không có lý do gì họ không làm được việc tương tự với Philippines, Malaysia, Indonesia', thạc sĩ Hoàng Việt, thành viên Quỹ nghiên cứu biển Đông, nhận định.

Hội luật gia VN tuyên bố: Việc TQ hạ giàn khoan HD 981 tại vị trí đặt sâu trong thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của VN, dùng vòi rồng tấn công và đâm vào các tàu cảnh sát biển và kiểm ngư VN đã xâm phận nghiệm trọng quyền chủ quyền và quyền tài phán của VN đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình, vi phạm UNCLOS và DOC cũng như các thỏa thuận giữa hai bên.

"Vì bản chất câu chuyện này, Trung Quốc đưa giàn khoan vào vùng biển Việt Nam đâu phải để khoan dầu mà chỉ để xem thái độ và phản ứng của chúng ta thôi...", Tướng Lê Mã Lương nhận định.

"Các nước Châu Phi cảnh giác với Trung Quốc và đưa ra cáo buộc nước này áp chính sách "thực dân kiểu mới" là không oan".