Thúc đẩy kết nối, xây dựng năng lực tiếp cận vốn tín dụng cho SME và hộ kinh doanh

Hội thảo có sự tham dự của đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương; bà Erin Steinhauer - Trưởng Đại diện Quỹ châu Á tại Việt Nam; ông Tô Hoài Nam - Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam; ông Phan Huy Hiền - Tổng Biên tập Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam cùng hơn 100 doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

SME và hộ kinh doanh là hộ 'xương sống" của nền kinh tế

Phát biểu khai mạc, ông Phan Huy Hiền - Tổng Biên tập Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam cho biết, Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu trở thành quốc gia phát triển. Nền tảng cho mục tiêu này là cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 cùng hệ thống chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước như Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cùng các chương trình hành động của Chính phủ và các bộ, ngành.

Theo ông Hiền, doanh nghiệp đang được đặt ở vị trí trung tâm của quá trình phát triển. Tuy nhiên, hơn 90% trong tổng số khoảng 1,1 triệu doanh nghiệp tại Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), bên cạnh gần 6 triệu hộ kinh doanh. Đây vẫn là khu vực gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong tiếp cận nguồn vốn.

Khoảng 70% doanh nghiệp có quy mô siêu nhỏ với dưới 10 lao động, trong khi năng lực quản trị tài chính, quản lý dòng tiền, dữ liệu kinh doanh, hồ sơ kế toán, thực hiện nghĩa vụ thuế cũng như ứng dụng công nghệ số còn nhiều hạn chế. Hiện chỉ hơn 9% doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được vốn vay ngân hàng, chiếm khoảng 18% tổng dư nợ tín dụng và mới đáp ứng khoảng 23% nhu cầu vốn của khu vực này.

Trên cơ sở đó, Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam phối hợp với các đơn vị tổ chức hội thảo nhằm hỗ trợ SME và hộ kinh doanh nâng cao năng lực tiếp cận vốn tín dụng, góp phần thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Ông Phan Huy Hiền - Tổng Biên tập Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam.

Ông Phan Huy Hiền cũng nhấn mạnh, Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam không chỉ là cơ quan báo chí mà còn hướng tới trở thành nền tảng tích hợp truyền thông, tri thức, dữ liệu, công nghệ và kết nối cộng đồng doanh nghiệp; góp phần chuyển hóa chính sách thành các giải pháp thiết thực, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.

"Tôi tin tưởng hội thảo sẽ mang đến những tư vấn, giải pháp thiết thực, phù hợp với doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh; giúp nâng cao hiệu quả quản trị, từng bước tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thức với chi phí hợp lý", ông Phan Huy Hiền bày tỏ.

Bà Erin Steinhauer - Trưởng Đại diện Quỹ châu Á tại Việt Nam cho rằng khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hơn 5 triệu hộ kinh doanh chính là "xương sống" của nền kinh tế Việt Nam. Đây là lực lượng tạo ra phần lớn việc làm, duy trì sức sống kinh tế tại các địa phương và giữ vai trò ngày càng quan trọng trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy cải cách hành chính, hoàn thiện chính sách thuế và khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo bà Erin Steinhauer, khó khăn lớn nhất của khu vực này vẫn là tiếp cận vốn. Thiếu tài sản bảo đảm, hồ sơ tài chính chưa chuẩn hóa và năng lực quản trị dòng tiền còn hạn chế khiến nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh khó tiếp cận tín dụng chính thức.

Dù vậy, chuyển đổi số đang mở ra cơ hội mới để giải quyết bài toán này. Theo bà, công nghệ số không còn là câu chuyện của các doanh nghiệp lớn mà đã trở thành công cụ giúp các doanh nghiệp nhỏ nâng cao năng lực quản trị và tăng khả năng tiếp cận vốn.

Đặc biệt, Fintech đang trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp và các tổ chức tín dụng thông qua các giải pháp như chấm điểm tín dụng bằng dữ liệu thay thế, nền tảng quản lý bán hàng tích hợp thanh toán không dùng tiền mặt và quy trình cho vay số hóa. Những giải pháp này giúp minh bạch hóa hoạt động kinh doanh, tạo thêm cơ sở để các ngân hàng đánh giá tín dụng và đưa dòng vốn đến đúng đối tượng với chi phí hợp lý.

Là tổ chức thúc đẩy phát triển kinh tế bao trùm tại Việt Nam và khu vực, Quỹ châu Á cho rằng không một tổ chức nào có thể tự mình giải quyết bài toán chuyển đổi số và tiếp cận vốn. Vì vậy, quỹ hướng tới xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa cơ quan quản lý, các tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ, cơ quan truyền thông và cộng đồng doanh nghiệp.

Theo bà Erin Steinhauer, chương trình lần này là một phần trong chuỗi hoạt động Quỹ châu Á đang triển khai nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực quản trị, chuyển đổi số, thực hành ESG và thúc đẩy tài chính toàn diện. Thông qua việc tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật, quỹ mong muốn giúp SME và hộ kinh doanh nâng cao năng lực quản trị tài chính số, thu hẹp khoảng cách thông tin với các tổ chức tín dụng, bảo đảm quá trình chuyển đổi kinh tế diễn ra công bằng và không ai bị bỏ lại phía sau.

Loạt giải pháp giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn

Tại hội thảo, các chuyên gia trong lĩnh vực ngân hàng, công nghệ tài chính và tư vấn doanh nghiệp sẽ phân tích những nguyên nhân khiến nhiều hồ sơ vay vốn chưa đáp ứng yêu cầu của các tổ chức tín dụng; đồng thời hướng dẫn doanh nghiệp ứng dụng công nghệ để chuẩn hóa dữ liệu, quản lý dòng tiền và xây dựng lịch sử tín dụng minh bạch.

Các diễn giả cũng giới thiệu lộ trình cụ thể giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ vay vốn, đánh giá mức độ sẵn sàng tiếp cận tín dụng, đăng ký các khóa đào tạo thực hành và nhận tư vấn chuyên sâu.

Trên góc độ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Trần Văn Hiển - Trưởng Ban Xúc tiến thương mại, Chuyên gia hỗ trợ doanh nghiệp, VINASME đưa ra 4 giải pháp giúp cho doanh nghiệp tiếp cận được vốn, bao gồm, xây dựng kế hoạch sử dụng vốn và vay vốn đúng mục đích; hồ sơ rõ ràng; chuẩn bị tài sản đảm bảo và hồ sơ dòng tiền luân chuyển; chọn kênh huy động vốn.

Theo ông Hiển, VINASME) đã và đang triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, tập trung vào bốn nhóm nhiệm vụ chính gồm nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua đào tạo, tập huấn; xúc tiến thương mại và kết nối giao thương với các thị trường quốc tế; hỗ trợ pháp lý, tham gia góp ý, hoàn thiện chính sách, đặc biệt là sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; đồng thời kết nối doanh nghiệp với các nguồn vốn tín dụng.

Tháng 7 vừa qua, Hiệp hội đã ký kết hợp tác với một số ngân hàng, trong đó có VIB, triển khai thẻ tín dụng doanh nghiệp VIB - Visa - VINASME với thời gian miễn lãi lên tới 58 ngày, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu dòng tiền.

Ông Hoàng Quyết Thắng - Giám đốc Phát triển sản phẩm tín dụng Ngân hàng Quốc tế Việt Nam (VIB) cho rằng, tiếp cận vốn tín dụng vẫn là thách thức lớn đối với doanh nghiệp nhỏ, vừa và hộ kinh doanh. Mặc dù nhiều ngân hàng đã triển khai các gói vay tín chấp, điều kiện tiếp cận vẫn khá khắt khe.

VIB xác định SME và hộ kinh doanh là phân khúc khách hàng trọng tâm, chiếm khoảng 97% số doanh nghiệp tại Việt Nam. Để hỗ trợ nhóm khách hàng này, ngân hàng đã triển khai nhiều giải pháp tài chính chuyên biệt, trong đó có thẻ tín dụng doanh nghiệp do VIB phối hợp với VINASME và Visa phát triển. Sản phẩm được miễn phí thường niên trọn đời, miễn lãi tới 58 ngày và hoàn tiền khi thanh toán nhiều loại chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh.

Bên cạnh đó, VIB mở rộng đối tượng cấp tín dụng tới cả doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, kể cả doanh nghiệp chưa hoạt động đủ 12 tháng. Ngân hàng có thể cấp hạn mức vay lên tới 20 tỷ đồng với tài sản bảo đảm linh hoạt, đồng thời đang phát triển thêm các sản phẩm vay tín chấp và thấu chi tín chấp nhằm đáp ứng nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp.

Dưới góc độ làm tài chính và tiếp cận vốn, Chuyên gia Vũ Đông - Thành viên Ban Cố vấn Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam khẳng định, thị trường không thiếu vốn, vấn đề là cái cách tiếp cận của doanh nghiệp và sự chuẩn bị sẵn sàng của doanh nghiệp.

Ông Vũ Đông cũng nhấn mạnh, tiếp cận vốn là kết quả của một quá trình quản trị tốt. Doanh nghiệp càng minh bạch thì chi phí sử dụng vốn càng thấp. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn có tư duy ưu tiên tối ưu thuế bằng mọi giá, thậm chí tuyển kế toán chỉ để tìm cách giảm nghĩa vụ thuế, nhưng sau đó lại phải vay vốn với lãi suất cao. Trong khi đó, nếu doanh nghiệp xây dựng hệ thống tài chính minh bạch, quản trị bài bản, sẽ có cơ hội tiếp cận các quỹ đầu tư và tổ chức tài chính với chi phí vốn thấp hơn.

"Doanh nghiệp cần coi năng lực huy động vốn là một năng lực cốt lõi, được xây dựng song hành với quá trình phát triển và quản trị doanh nghiệp", chuyên gia khuyến nghị.

Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp thuộc Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam hoạt động theo định hướng "Đồng hành cùng kiến tạo", tập trung hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược, nâng cao năng lực quản trị, tăng cường tính minh bạch tài chính và năng lực tiếp cận vốn.

Trung tâm không chỉ dừng ở vai trò tư vấn mà trực tiếp đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình phát triển, bám sát chủ trương của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cũng như Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam với mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.

Giới thiệu công cụ "Bác sĩ tài chính", ông Trương Thành Trung - Giám đốc Tài chính Công ty TNHH Finan cho biết, đây là công cụ giúp tự động đánh giá thực trạng tài chính của doanh nghiệp. Người dùng chỉ cần tải lên file Excel báo cáo kê khai thuế, hệ thống sẽ tự động phân tích và chấm điểm khả năng tiếp cận vốn ngân hàng. Công cụ này trực quan hóa số liệu qua các biểu đồ, chỉ ra rõ các chỉ số đang tốt (màu xanh) hay cảnh báo rủi ro (màu đỏ) dựa trên các tiêu chí ngân hàng thường đánh giá như: khả năng sinh lời, dòng tiền, tài sản đảm bảo và sự lành mạnh của các chỉ số tài chính.

Ngoài ra, hệ thống giúp đấu nối toàn bộ các nguồn dữ liệu tài chính như dữ liệu bán hàng, lịch sử giao dịch tiền ra/vào trên tài khoản ngân hàng và báo cáo thuế trên một nền tảng duy nhất. Tính năng này giúp chủ doanh nghiệp không cần chuyên môn sâu về tài chính vẫn có thể nắm bắt bức tranh kinh doanh hàng tháng một cách rõ ràng.

Dựa vào tình trạng sức khỏe tài chính thực tế, hệ thống còn có tính năng tự động đề xuất, tư vấn cho doanh nghiệp nên tiếp cận nguồn vốn ngắn hạn hay dài hạn, và hạn mức đòn bẩy tài chính có thể chịu đựng đến đâu. Đặc biệt, ứng dụng còn cho phép liệt kê và đặt các gói tín dụng (offer) từ nhiều ngân hàng cạnh nhau để so sánh, giúp chủ doanh nghiệp dễ dàng cân nhắc giữa các yếu tố như lãi suất và kỳ hạn.

Sau khi hoàn tất việc vay mượn, ứng dụng đóng vai trò như một cán bộ tài chính chuyên trách. Mọi thông tin giải ngân, dư nợ hiện tại, cũng như thời điểm phải trả gốc, trả lãi sẽ được tự động cập nhật và nhắc nhở liên tục.

Sau bốn tham luận chuyên đề, hội thảo sẽ tiếp tục với phiên tọa đàm giữa các chuyên gia và hoạt động tư vấn trực tiếp dành cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh ngay tại hội trường.