Xây dựng năng lực quản trị để vốn chủ động tìm đến doanh nghiệp

Thông tin được chuyên gia Vũ Đông - Giám đốc vận hành Công ty Cổ phần LLead Capital, Thành viên Ban Cố vấn Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam chia sẻ tại hội thảo "Thúc đẩy kết nối và xây dựng năng lực tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp SME và hộ kinh doanh" sáng 21/7 tại Hà Nội.

Theo chuyên gia, dưới góc độ tài chính và tiếp cận vốn, thị trường hiện nay không thiếu nguồn vốn, điều quan trọng là doanh nghiệp đã sẵn sàng để tiếp cận hay chưa.

Ngoài vốn chủ sở hữu và vốn vay ngân hàng, doanh nghiệp còn có thể huy động từ quỹ đầu tư, trái phiếu, đối tác trong chuỗi cung ứng... Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp FDI và khoảng 30% doanh nghiệp niêm yết mà ông có điều kiện đồng hành đã khai thác rất hiệu quả nguồn vốn từ chuỗi cung ứng.

Việt Nam hiện đứng thứ hai Đông Nam Á về số lượng quỹ đầu tư đăng ký hoạt động với hơn 300 quỹ, song chỉ khoảng 40 quỹ thực sự giải ngân cho doanh nghiệp. Nguyên nhân đến từ sự khác biệt về khẩu vị đầu tư của các quỹ cũng như mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp.

Chuyên gia Vũ Đông - Thành viên Ban Cố vấn Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam.

"Trong khi thị trường có rất nhiều kênh huy động vốn, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam mới chỉ tiếp cận hai nguồn chính là vốn chủ sở hữu và vốn vay ngân hàng. Doanh nghiệp cần tự đánh giá lại năng lực của mình để khai thác hiệu quả hơn các dòng vốn khác", ông Vũ Đông nhấn mạnh.

Theo chuyên gia, khi thẩm định hồ sơ, các tổ chức tín dụng và quỹ đầu tư không chỉ xem xét các chỉ số tài chính mà còn đặc biệt coi trọng các yếu tố phi tài chính. Đây cũng là điểm yếu của nhiều doanh nghiệp Việt Nam.

"Doanh nghiệp thường dành nhiều thời gian kể câu chuyện khởi nghiệp, quá trình vất vả xây dựng doanh nghiệp. Trong khi điều các nhà đầu tư quan tâm lại là năng lực quản trị, sự am hiểu ngành nghề, chiến lược kinh doanh, kế hoạch nhân sự và khả năng tạo lợi nhuận", chuyên gia nói.

Ông Đông cho rằng, ba câu hỏi quan trọng nhất mà bất kỳ đơn vị cấp vốn nào cũng đặt ra là: doanh nghiệp sử dụng vốn vào mục đích gì, khả năng sinh lời ra sao và khả năng thu hồi hoặc thoái vốn như thế nào. Trong đó, ngân hàng quan tâm đến khả năng thu hồi vốn, còn quỹ đầu tư đặc biệt chú trọng chiến lược thoái vốn. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định rõ đối tượng huy động vốn để chuẩn bị hồ sơ và bài thuyết trình phù hợp.

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là doanh nghiệp chưa chứng minh được dòng tiền. Tuy nhiên, theo ông Vũ Đông, việc áp dụng hóa đơn điện tử và kết nối dữ liệu giữa ngân hàng, thuế, bảo hiểm và hải quan đang tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp minh bạch tài chính.

"Quan trọng là doanh nghiệp phải thiết kế hệ thống quản trị để mọi doanh thu, chi phí đều được ghi nhận đầy đủ. Khi đó, việc chứng minh dòng tiền sẽ thuận lợi hơn rất nhiều", chuyên gia nhấn mạnh.

Ngoài ra, nhiều phương án kinh doanh bị đánh giá thiếu khả thi do chưa có dữ liệu về quy mô thị trường, khách hàng mục tiêu hay tiềm năng của ngành. Đây là những thông tin mà các tổ chức cấp vốn luôn yêu cầu trước khi quyết định giải ngân.

Từ kinh nghiệm tư vấn doanh nghiệp, chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, chuyển từ "đi tìm vốn" sang "xây dựng doanh nghiệp để vốn tự tìm đến". Điều đó đòi hỏi doanh nghiệp phải minh bạch tài chính, chuẩn hóa quản trị và xây dựng hệ thống kế hoạch kinh doanh dài hạn.

Ông Đông dẫn kinh nghiệm từ Nestlé, nơi báo cáo tài chính dự phòng cho ba năm tiếp theo phải được hoàn thành từ cuối tháng 10 hằng năm. Việc lập kế hoạch tài chính dài hạn giúp doanh nghiệp kiểm soát dòng tiền, đánh giá hiệu quả hoạt động và luôn sẵn sàng trước các yêu cầu của nhà đầu tư cũng như tổ chức tín dụng.

Với vai trò đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp của Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam không chỉ dừng ở hoạt động tư vấn mà theo đuổi mô hình "Đồng hành cùng kiến tạo", hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược, nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính và gia tăng giá trị doanh nghiệp.

"Tiếp cận vốn là kết quả của một quá trình quản trị tốt. Doanh nghiệp càng minh bạch thì chi phí sử dụng vốn càng thấp. Vì vậy, doanh nghiệp cần xem năng lực huy động vốn là một năng lực cốt lõi trong quá trình phát triển", chuyên gia khuyến nghị.