Kỳ vọng tài sản số giúp mở rộng cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp

DNVN - Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng dữ liệu vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, song vẫn khó tiếp cận tín dụng do thiếu tài sản thế chấp. Các chuyên gia cho rằng việc công nhận tài sản số và mở rộng tiêu chí đánh giá tín dụng có thể tạo thêm cơ hội vay vốn, nhất là với doanh nghiệp nông nghiệp.

Cần Thơ triển khai hiệu quả nguồn vốn vay từ Quỹ Quốc gia về việc làm / Vốn vay ODA sẽ được ưu tiên cho phát triển cơ sở hạ tầng, kinh tế xã hội

Trà đạt chuẩn quốc tế vẫn khó vay vốn

Tại tọa đàm "Từ dữ liệu kinh doanh đến hồ sơ vay vốn: Giải pháp cho SME và hộ kinh doanh", diễn ra trong khuôn khổ hội thảo "Thúc đẩy kết nối và xây dựng năng lực tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp SME và hộ kinh doanh" do Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam phối hợp với Quỹ châu Á và các đối tác tổ chức, ông Đào Đức Hiếu - Giám đốc Hợp tác xã Hệ sinh thái du lịch Suối Giàng (Lào Cai), cho biết dù hoạt động ở địa bàn đặc biệt khó khăn, hợp tác xã vẫn phát triển thành công sản phẩm trà Shan Tuyết cổ thụ, đạt nhiều tiêu chuẩn quốc tế.

Hiện sản phẩm đã được cấp chứng nhận Organic của Pháp, đạt tiêu chuẩn ISO trong sản xuất, OCOP 4 sao và chỉ dẫn địa lý, phục vụ xuất khẩu.

Ông Đào Đức Hiếu - Giám đốc Hợp tác xã Hệ sinh thái du lịch Suối Giàng (Lào Cai).

Thế nhưng, nghịch lý thay, doanh nghiệp có rất ít cơ hội tiếp cận các nguồn vốn để mở rộng sản xuất hay cải thiện sinh kế cho bà con. Những quy định vay vốn hiện hành vẫn đòi hỏi tài sản thế chấp truyền thống "như ở đô thị lớn", khiến những doanh nghiệp vùng sâu vấp phải rào cản lớn.

Ước mơ tạo sinh kế để những người mẹ không phải xa con, để người già và trẻ em trên đỉnh núi có một cuộc sống ổn định vẫn đang bị kìm hãm bởi "cơn khát" vốn. Trong khi đó, các tài sản vô hình như dữ liệu vùng nguyên liệu, thương hiệu hay hệ thống truy xuất nguồn gốc chưa được sử dụng làm cơ sở đánh giá tín dụng.

Đề xuất công nhận tài sản số trong đánh giá tín dụng

Từ thực tế trên, bà Trần Thị Hồng Lan - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, đã đưa ra một gợi ý rất đáng lưu tâm.

Bà cho rằng, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư đáng kể vào mã số vùng trồng, mã số cơ sở, nhật ký sản xuất điện tử, hệ thống truy xuất nguồn gốc và dữ liệu phát thải nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu.

Các diễn giả tại phiên tọa đàm.

"Trong thời gian tới, những dữ liệu số và tài sản số này có thể được coi là một cơ sở quan trọng để đánh giá mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp và hỗ trợ tiếp cận vốn hay không?", bà Lan đặt câu hỏi.

Câu hỏi gợi mở của bà Lan nhận được sự đồng tình của bà Lê Thu Hiền - Giám đốc Chương trình Phát triển kinh tế bao trùm của Quỹ Châu Á tại Việt Nam. Bà cho rằng, ý kiến của bà Lan là một gợi ý rất tốt cho Quỹ trong việc xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong thời gian tới.

Bổ sung thêm về vấn đề này, ông Tô Hoài Nam - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME), cho biết dự thảo sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang theo hướng mở rộng các tiêu chí đánh giá tín dụng.

Theo đó, ngoài tài sản thế chấp, các tổ chức tín dụng có thể xem xét thêm dòng tiền, tài sản trí tuệ, lịch sử kinh doanh, hàng hóa và uy tín của doanh nghiệp khi đánh giá "điều kiện đáng tin cậy" của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông Nam cũng thừa nhận, dù Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sửa đổi được thông qua trong kỳ họp Quốc hội sắp tới, doanh nghiệp vẫn chưa thể vay vốn ngay do cần sửa đổi đồng bộ nhiều luật khác.

Trước khi những kiến nghị trên được xem xét, doanh nghiệp cần duy trì và phát huy các thế mạnh của mình, trong đó có thực hành ESG. Theo bà Nguyễn Thị Bích Hường - Phó Tổng Biên tập Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam, thực hành ESG không chỉ là yêu cầu của nhiều thị trường xuất khẩu mà ngày càng trở thành tiêu chí được các tổ chức tín dụng quan tâm khi đánh giá doanh nghiệp.

Theo bà, những doanh nghiệp có báo cáo ESG minh bạch có thể tiếp cận các khoản vay với chi phí vốn thấp hơn, trong một số trường hợp lãi suất thấp hơn khoảng 1-2% so với thông thường.

Việc mở rộng tiêu chí đánh giá tín dụng, trong đó xem xét thêm các yếu tố như dữ liệu số, tài sản trí tuệ, lịch sử kinh doanh... được kỳ vọng sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giữa doanh nghiệp và nguồn vốn. Tuy nhiên, để những tài sản vô hình này thực sự trở thành cơ sở tạo niềm tin với tổ chức tín dụng, doanh nghiệp cần chủ động chuẩn hóa dữ liệu, minh bạch thông tin và xây dựng năng lực quản trị dài hạn.