Để chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng AI đi vào thực chất

Tháng 9/2026, Quỹ Đổi mới Công nghệ Quốc gia (NATIF) bắt đầu tiếp nhận hồ sơ đề nghị tài trợ nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) với mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước tối đa lên tới 3 tỷ đồng cho mỗi nhiệm vụ. Mặc dù đây là nguồn lực thiết thực thúc đẩy doanh nghiệp bứt phá, không ít ý kiến dư luận vẫn băn khoăn về khả năng tiếp cận nguồn hỗ trợ.

Ông Nguyễn Thế Ích - Phó Giám đốc Quỹ NATIF phát biểu tại họp báo thường kỳ Bộ Khoa học và Công nghệ ngày 30/9.

Trả lời câu hỏi về giải pháp bảo đảm chương trình được triển khai thực chất và tạo niềm tin cho các tổ chức, doanh nghiệp, ông Nguyễn Thế Ích, Phó Giám đốc Quỹ NATIF, cho biết Quỹ đã triển khai nhiều biện pháp.

Trước hết, để chính sách đến đúng đối tượng và đảm bảo tính thi hành, công tác chuẩn hóa khung pháp lý được đặt lên hàng đầu. Các điều kiện, tiêu chí, hồ sơ cùng quy trình xét duyệt, quy trình thực hiện đã được quy định chi tiết, rõ ràng tại Nghị định số 268/2025/NĐ-CP và Nghị định số 77/2026/NĐ-CP.

NATIF chọn cách tiếp cận chủ động thông qua việc lắng nghe nhu cầu thực tế của doanh nghiệp trước, trong và sau khi triển khai tiếp nhận hồ sơ. Trước khi chính thức ban hành Thông báo số 899 ngày 9/9/2026 về việc kêu gọi thực hiện nhiệm vụ, Quỹ đã phối hợp với Cục Đổi mới sáng tạo, Cục Công nghệ số và Trí tuệ Nhân tạo, cùng các Sở Khoa học và Công nghệ tại Hà Nội, Đà Nẵng, Huế, TP Hồ Chí Minh tổ chức 3 phiên lấy ý kiến trực tiếp và trực tuyến. Cuộc tham vấn thu hút sự tham gia rộng rãi của các viện nghiên cứu, trường đại học, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp nhằm hoàn thiện chính sách trước khi chính thức triển khai.

Nhằm hỗ trợ đối tượng mục tiêu nắm vững quy định và chủ động lập hồ sơ, NATIF đã cử các đoàn công tác trực tiếp đến các địa bàn lấy ý kiến trước đó để hướng dẫn. Chuỗi hoạt động giải đáp vướng mắc được tổ chức trong tháng 9/2026: ngày 23 và 26/9 tại Hà Nội, ngày 29/9 tại Đà Nẵng và ngày 30/9 tại TP Hồ Chí Minh.

Sự đồng hành sát sao này giúp các tổ chức, doanh nghiệp giải quyết kịp thời những vướng mắc phát sinh trong quá trình chuẩn bị đề xuất nhiệm vụ, từ đó gỡ bỏ tâm lý e ngại khi tiếp cận chính sách.

Điểm giúp NATIF góp phần loại bỏ cơ chế "xin cho" và củng cố niềm tin của doanh nghiệp là việc số hóa toàn bộ quy trình, tránh tiếp xúc với doanh nghiệp. Toàn bộ các khâu từ đăng ký, nộp hồ sơ đến xử lý hồ sơ đều được thực hiện 100% trên nền tảng công nghệ số và các trang thông tin của Quỹ.

Doanh nghiệp có nhu cầu có thể truy cập cổng thông tin của Quỹ để tìm hiểu điều kiện, tiêu chí, hoàn thiện và nộp hồ sơ điện tử theo quy định. Cách làm này bảo đảm tính công bằng, công khai và tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.

Tính đến thời điểm hiện tại, cổng thông tin đăng ký của NATIF đã ghi nhận hơn 40 doanh nghiệp nộp hồ sơ tham gia. Quỹ xác định đây là giai đoạn thử nghiệm chính sách mới nên việc thực hiện sẽ rất kỹ lưỡng nhằm đánh giá, rút kinh nghiệm trước khi mở rộng quy mô triển khai trong năm 2027.

Đại diện Quỹ cũng khẳng định sẽ tiếp tục lắng nghe, cập nhật và bổ sung chính sách dựa trên những thông tin đóng góp từ các nhà khoa học, viện trường, doanh nghiệp và các cơ quan báo chí, hướng tới xây dựng một môi trường hỗ trợ đổi mới công nghệ hiệu quả và bền vững.