Tăng liên kết, mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ

Phiên tọa đàm "Từ dữ liệu kinh doanh đến hồ sơ vay vốn: giải pháp cho SME và hộ kinh doanh" diễn ra trong khuôn khổ hội thảo "Thúc đẩy kết nối và xây dựng năng lực tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp SME và hộ kinh doanh" do Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam phối hợp với Quỹ châu Á và các đối tác tổ chức sáng 21/7 tại Hà Nội.

Nan giải bài toán tiếp cận vốn

Tại tọa đàm, bà Bùi Thị Hòa - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Doanh nghiệp Mỹ Đức (Hà Nội) cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế và phát triển khu vực kinh tế tư nhân, cần tháo gỡ nút thắt lớn nhất là khả năng tiếp cận vốn.

Theo bà, dù nhiều doanh nghiệp có nhu cầu kết nối với ngân hàng, tổ chức tài chính và các quỹ hỗ trợ để mở rộng sản xuất, việc tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi vẫn gặp nhiều rào cản về điều kiện và thủ tục. Bà kiến nghị các tổ chức tài chính, ngân hàng và quỹ tăng cường phối hợp, tạo cơ chế kết nối thuận lợi hơn, đặc biệt đối với doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.

Chia sẻ từ thực tiễn, ông Đào Đức Hiếu - Nghệ nhân văn hóa trà quốc gia cho biết, doanh nghiệp chè Shan Tuyết Suối Giàng sở hữu nhiều lợi thế như chỉ dẫn địa lý quốc tế, chứng nhận hữu cơ, mã số vùng trồng, ISO, OCOP 4 sao... nhưng vẫn khó tiếp cận nguồn vốn để đầu tư nghiên cứu, mở rộng thị trường, thực hiện ESG và tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng cao.

Ông cho rằng doanh nghiệp ở vùng sâu, vùng xa đang phải đáp ứng các điều kiện vay vốn tương tự doanh nghiệp tại đô thị, trong khi điều kiện phát triển còn nhiều hạn chế và mong muốn có cơ chế phù hợp hơn để những địa phương khó khăn có cơ hội phát triển bền vững.

Trong khi đó, bà Hoàng Thị Mỹ Huyến - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Thái Nguyên đặt câu hỏi tới bà Lê Thu Hiền - Giám đốc Chương trình Phát triển kinh tế bao trùm, Quỹ châu Á tại Việt Nam và ông Trương Thành Trung - Giám đốc Tài chính (CFO) Finan về các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; tiêu chí tham gia dự án, khả năng Thái Nguyên được thụ hưởng chương trình cũng như các giải pháp tài chính, chuyển đổi số và hợp tác dành cho hội viên.

Xây dựng hệ sinh thái kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp

Bà Lê Thu Hiền cho biết, trong hơn 20 năm hoạt động tại Việt Nam, Quỹ châu Á luôn dành nhiều chương trình hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, không chỉ về tài chính mà còn tập trung nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy tăng trưởng bao trùm.

Quỹ châu Á đóng vai trò là cầu nối giữa doanh nghiệp, ngân hàng và chuyên gia thông qua các nguồn vốn mồi. Riêng chương trình tài chính vi mô đã hỗ trợ khoảng 2 triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ tiếp cận nguồn vốn. Trong khuôn khổ dự án hiện nay, Quỹ sẽ hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng hồ sơ số nhằm nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng.

"Vai trò của chúng tôi là lắng nghe những khó khăn thực tế của doanh nghiệp, kết nối các đối tác có giải pháp phù hợp và cùng xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh phát triển bền vững", bà Hiền nói.

Quỹ châu Á triển khai các chương trình thông qua các đối tác như VINASME và Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam. Các hoạt động hỗ trợ không giới hạn theo địa phương mà sẽ ưu tiên những ngành, lĩnh vực có tính lan tỏa, từ đó xây dựng các chương trình hỗ trợ phù hợp với từng giai đoạn phát triển của cộng đồng doanh nghiệp.

Đại diện cho tiếng nói của hơn 500.000 doanh nghiệp hội viên trên toàn quốc, ông Tô Hoài Nam - Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) cho rằng việc sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa là cần thiết nhưng chưa đủ để tháo gỡ khó khăn về vốn.

Do vậy, cần đồng thời sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định về tài sản bảo đảm để tạo sự đồng bộ.

“Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện hành đã có nhiều chính sách hỗ trợ, song doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận do quy định thực thi còn phức tạp”, ông Nam nhấn mạnh.

Trong lần sửa đổi này, VINASME kiến nghị toàn bộ chính sách hỗ trợ phải được công khai trên một nền tảng thống nhất, hướng dẫn đơn giản, dễ hiểu; đồng thời các cơ quan nhà nước cần khai thác dữ liệu đã có thay vì yêu cầu doanh nghiệp nộp lặp lại nhiều loại giấy tờ.

Trước những phản ánh của doanh nghiệp về rào cản minh bạch hóa dữ liệu tài chính, quản trị rủi ro... trong việc tiếp cận vốn, ông Trương Thành Trung cho biết Finan không phát triển thêm các phần mềm quản trị vốn đã có trên thị trường mà tập trung xây dựng nền tảng kết nối dữ liệu từ nhiều hệ thống khác nhau để tạo thành "hồ sơ số" và "chân dung tài chính" của doanh nghiệp.

Việc tập trung dữ liệu tài chính, bán hàng và vận hành giúp doanh nghiệp nhanh chóng chứng minh năng lực tài chính với ngân hàng, đồng thời hỗ trợ chủ doanh nghiệp quản trị hiệu quả hơn. Finan định vị sản phẩm như một "CFO bỏ túi", giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận các công cụ phân tích tài chính với chi phí hợp lý, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận vốn.

"Kết quả cuối cùng mà chúng tôi hướng tới là xây dựng một nền tảng kết nối toàn bộ dữ liệu của doanh nghiệp, tạo lập hồ sơ số và trở thành một chuyên gia tài chính đồng hành cùng doanh nghiệp", ông Trung nhấn mạnh.

Ở góc độ đơn vị truyền thông, bà Nguyễn Thị Bích Hường - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp, Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam cho biết, với định hướng trở thành hệ sinh thái truyền thông kết nối, Tạp chí không chỉ thực hiện chức năng thông tin mà còn tham gia trực tiếp vào các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp.

Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp đã phối hợp với Quỹ châu Á, VINASME và nhiều đối tác triển khai các chương trình tư vấn, kết nối, trong đó nhiều hoạt động được thực hiện hoàn toàn miễn phí. Doanh nghiệp được chuyên gia tư vấn, định hướng giải pháp; chỉ khi sử dụng các dịch vụ chuyên sâu hoặc triển khai các giải pháp cụ thể mới phát sinh chi phí.

"Tất cả các đơn vị tham gia chương trình đều hướng tới mục tiêu chung là hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Doanh nghiệp có thể chủ động gửi các nhu cầu, vướng mắc đến Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam để được kết nối với chuyên gia, tổ chức hỗ trợ, ngân hàng và các đối tác phù hợp", bà Hường nhấn mạnh.

Theo bà Hường, với sự đồng hành của Quỹ châu Á, Finan, VINASME cùng các đối tác, cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ có thêm nhiều cơ hội vượt qua khó khăn, nâng cao năng lực quản trị và phát triển bền vững.

Các diễn giả có chung nhận định, cơ hội tiếp cận vốn là hoàn toàn khả thi khi công nghệ đã sẵn sàng, các giải pháp đã được xây dựng và nhiều tổ chức đồng hành đã cam kết hỗ trợ doanh nghiệp.

Bước tiếp theo phụ thuộc vào chính doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần chủ động thay đổi tư duy quản trị, hợp tác với các đơn vị hỗ trợ để chuyển dữ liệu kinh doanh thành một tài sản có giá trị, qua đó nâng cao năng lực tiếp cận nguồn vốn, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới.